Nasıl yapılır? — Risk Değerlendirmesi — İşletmeyi Tanıma ve Risk Soruları
Amaç
İşletmeyi ve çevresini tanıyarak (BDS 315) ve hile risk faktörlerini gözden geçirerek (BDS 240) önemli yanlışlık riski taşıyan alanları belirlemek. Bu ekran, RISK-01 ve HIL-01 serbest metin formlarının yerini alan yapılandırılmış soru setidir.
Bu ekranda ne yaparsın
12 kategorideki ~84 soruyu Evet / Hayır / Uygulanamaz / Belirsiz olarak yanıtlar, gerekçe yazarsın. Bir soruya risk yönünde ("Evet") cevap verdiğinde önerilen doğal risk etkisini kabul eder veya değiştirirsin. Her bölümü ayrı kaydedebilirsin. "Cevaplardan risk üret" düğmesi "Evet" cevaplarından risk kaydı (register) taslakları oluşturur.
Adım adım
- Kategorileri sırayla aç: işletme ve faaliyetleri, sektör/mevzuat, yönetişim, muhasebe politikaları, BT ortamı, önemli tahminler, ilişkili taraflar, hile riski (teşvik/fırsat/tutum), süreklilik göstergeleri, önceki denetim.
- Her soruyu işletmeye göre yanıtla; "Evet" ise açıklama ve varsa kanıt referansı yaz.
- Bölüm bittiğinde "Bu bölümü kaydet" ile ilerle.
- "Cevaplardan risk üret" ile taslak risk kayıtlarını oluştur; her birini açıp risk tanımını, etkilenen kalem/iddiayı, doğal risk derecesini ve denetçi yanıtını netleştir.
- Yüksek dereceli veya hile nitelikli riskleri "önemli risk" (BDS 315.27) olarak işaretle; bunlar zorunlu olarak esaslı prosedürle karşılanır.
- En altta genel değerlendirmeyi yaz ve durumu "Tamamlandı" yap.
Hangi kanıtları toplarsın
- IT-01 işletmeyi tanıma formu ve CBI-01 müşteri bilgi kartı
- Ön analitik inceleme ve Analitik Merkez risk sinyalleri
- Yönetim ve personel sorgulama notları
- Önceki dönem denetim raporu ve bulguları
Sık yapılan hatalar
- Soruları her müşteride aynı kopyalamak; sektör/müşteri özelinde uyarlamamak.
- "Evet" cevaplarını risk kaydına dönüştürmeden bırakmak.
- Önemli riskleri işaretleyip bunlara özel esaslı prosedür planlamamak.
- Hasılatta hile riski varsayımını gerekçesiz devre dışı bırakmak.
Bağlantılı ekranlar
Girdi: IT-01, CBI-01, Analitik. Çıktı: risk kaydı listesi → Hesap × İddia Doğal Risk grid'i; genel sonuç Tamamlama Merkezi'nde izlenir.
Ön Analitik Sinyalleri (BDS 315)
Riskleri belirlemeden önce verinin genel resmine bakın: aşağıdaki sinyaller Analitik Merkezi'nin oran, trend ve yevmiye analizlerinden gelir. Risk oluşturduğunu düşündüğünüz sinyali risk kaydına dönüştürün; kayıt aşağıdaki "Belirlenmiş Riskler" listesine eklenir ve etkilenen kalemi, iddiaları ve denetçi yanıtını siz tamamlarsınız. Her sinyalin risk olması gerekmez; karar denetçinin mesleki muhakemesidir. Analitik Merkezi'ni aç
1) İşletmeyi Tanıma ve Risk Soruları
1. İşletme ve Faaliyetleri 10/10 cevap · 4 risk
2. Sektör, Mevzuat ve Dış Çevre 8/8 cevap
3. Sahiplik, Yönetişim ve Organizasyon 8/8 cevap
4. Muhasebe Politikaları ve Raporlama Çerçevesi 8/8 cevap · 3 risk
5. Bilgi Sistemleri ve BT Ortamı 6/7 cevap
6. Önemli Muhasebe Tahminleri 2/9 cevap · 2 risk
7. İlişkili Taraflar 2/6 cevap · 2 risk
8. Hile Riski — Teşvik / Baskı 0/5 cevap
9. Hile Riski — Fırsat 0/6 cevap
10. Hile Riski — Tutum / Rasyonalizasyon 0/5 cevap
11. İşletmenin Sürekliliği Göstergeleri 1/6 cevap
12. Önceki Denetim ve Açılış Bakiyeleri 0/6 cevap
2) Belirlenmiş Riskler (Risk Kaydı)
| Risk | Etkilenen | Doğal risk | Bayrak | Denetçi yanıtı | Durum | Kapsanma | İşlem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
[RS-030] Hasılatta iskonto, iade ve ciro primi uygulamaları
Kaynak: RS-030
|
Hasılat
İddialar: V, D
|
Yüksek | ÖNEMLİ HİLE YÖN. AŞMA | SAT-01 kapsamında dönem sonu 15 günlük satış faturaları ve sevk irsaliyeleri incelenecek; iade/iskonto/prim tahakkukları sözleşmelerle karşılaştırılacak; analitik olarak brüt/net hasılat oranı önceki yılla kıyaslanacak. | Açık | - | Düzenle |
|
[RS-031] Dönem sonu hasılat kesimi (cut-off)
Kaynak: RS-031
|
Hasılat
İddialar: T
|
Yüksek | ÖNEMLİ HİLE | SUP-011 dönemsellik testi; 31.12 öncesi ve sonrası 10'ar günlük sevkiyat kayıtları irsaliye tarihleriyle eşleştirilecek. | Açık | - | Düzenle |
|
[RS-043] Yavaş hareket eden / değeri düşen stoklar
Kaynak: RS-043
|
Stoklar
İddialar: D
|
Orta | SUP-004 net gerçekleşebilir değer çalışması; yaşlandırma raporu alınacak, hareketsiz kalemler için son satış fiyatları ve piyasa fiyatları ile karşılaştırma yapılacak. | Açık | - | Düzenle | |
|
[RS-045] Kıdem tazminatı karşılığı tahmini
Kaynak: RS-045
|
Karşılıklar
İddialar: D, T
|
Orta | Personel listesi, kıdem süreleri ve son brüt ücretlerle karşılık yeniden hesaplanacak; BOBİ FRS Bölüm 19 kapsamında makullük değerlendirilecek. | Açık | - | Düzenle | |
|
[RS-052/055] İlişkili taraf ve ortaklar cari hesabı işlemleri
Kaynak: RS-052
|
Diğer alacaklar
İddialar: V, H, D
|
Orta | HİLE | SUP-013 ilişkili taraf analizi; 131 hesabının tüm hareketleri incelenecek, adat hesaplanacak, örtülü sermaye/örtülü kazanç yönünden değerlendirilecek. | Açık | - | Düzenle |
3) Genel Değerlendirme
Dijital Kanıt Dosyaları
Bu kanıtın dijital dosyaları (mutabakat yazısı, ekstre, sözleşme vb.) buraya yüklenebilir. Dosyalar denetim dosyanıza özel, doğrudan bağlantısı olmayan bir alanda saklanır; yalnızca dosyaya erişimi olanlar indirebilir. Her dosya için SHA-256 özeti tutulur; silinen veya değiştirilen dosyaların kaydı denetim izi olarak korunur.