Bağımsız Denetim Metodolojisi

Denetim Mevzuatı Rehberi

“Nasıl yapılır?” bölümlerinde ve Metodoloji sayfasında atıf yapılan bağımsız denetim standartları (BDS), KGK kalite yönetimi standartları ile ilgili kanunların kısa açıklamaları ve resmi metin bağlantıları. Rehberdeki her başlığa “Nasıl yapılır?” panelindeki bağlantıya tıklayarak doğrudan ulaşabilirsiniz.

Bağımsız Denetim Standartları (BDS)

BDS 200

Bağımsız Denetçinin Genel Amaçları ve Bağımsız Denetimin BDS'lere Uygun Olarak Yürütülmesi

Denetimin amacını, makul güvence kavramını, mesleki şüphecilik ve mesleki muhakeme ile BDS'lere uyum yükümlülüğünü tanımlar. Tüm diğer standartların çerçevesidir.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 210

Bağımsız Denetim Sözleşmesinin Şartları Üzerinde Anlaşmaya Varılması

Denetim işinin ön şartlarının bulunduğunu teyit etmeyi ve sözleşme şartlarının (kapsam, sorumluluklar, raporlama çerçevesi) yazılı olarak mutabık kalınmasını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 220

Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Kalite Yönetimi

Denetim ekibinin işi düzeyinde kalite yönetimi sorumluluğunu; bağımsızlık, ekip yetkinliği, yönlendirme-gözetim-gözden geçirme ve kalite gözden geçirmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 230

Bağımsız Denetimin Belgelendirilmesi

Çalışma kağıtlarının; uygulanan prosedürleri, elde edilen kanıtları ve ulaşılan sonuçları deneyimli bir denetçinin anlayabileceği biçimde göstermesini ve nihai dosyanın süresinde toparlanmasını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 240

Bağımsız Denetçinin Hileye İlişkin Sorumlulukları

Hata değil kasıt kaynaklı önemli yanlışlık risklerini (yönetimin kontrolleri aşması, hasılat hilesi, varlık kötüye kullanımı) belirleme ve bunlara yanıt verme sorumluluğunu düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 250

Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde İlgili Mevzuatın Dikkate Alınması

Finansal tablolara doğrudan veya dolaylı etkisi olan yasal düzenlemelere uyumsuzlukların denetimde nasıl ele alınacağını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 260

Üst Yönetimden Sorumlu Olanlarla Kurulacak İletişim

Denetimin kapsam ve zamanlaması, önemli bulgular, bağımsızlık ve önemli güçlükler gibi hususların üst yönetimden sorumlu olanlara bildirilmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 265

İç Kontrol Eksikliklerinin Üst Yönetimden Sorumlu Olanlara ve Yönetime Bildirilmesi

Denetim sırasında belirlenen iç kontrol eksikliklerinin, önemlilik derecesine göre yazılı olarak bildirilmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 300

Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminin Planlanması

Genel denetim stratejisinin ve ayrıntılı denetim planının oluşturulmasını; kapsam, zamanlama ve yönlendirmenin belirlenmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 315

İşletme ve Çevresini Tanımak Suretiyle Önemli Yanlışlık Risklerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi

İşletmeyi, faaliyet çevresini ve iç kontrolü tanıyarak finansal tablo ve iddia düzeyinde önemli yanlışlık risklerinin belirlenmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 320

Bağımsız Denetimin Planlanmasında ve Yürütülmesinde Önemlilik

Finansal tablo geneli önemlilik, performans önemliliği ve açıkça önemsiz yanlışlık eşiğinin belirlenmesini ve denetim ilerledikçe güncellenmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 330

Bağımsız Denetçinin Değerlendirilmiş Risklere Karşı Yapacağı Çalışmalar

Belirlenen önemli yanlışlık risklerine karşı kontrol testleri ve esaslı prosedürlerin (detay testi, analitik) tasarlanıp uygulanmasını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 402

Hizmet Kuruluşu Kullanan Bir İşletmenin Bağımsız Denetiminde Dikkate Alınacak Hususlar

Muhasebe veya bilgi işlem hizmetini dış bir kuruluştan alan işletmelerde, hizmet kuruluşundaki kontrollerin denetime etkisini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 450

Bağımsız Denetimin Yürütülmesi Sırasında Belirlenen Yanlışlıkların Değerlendirilmesi

Tespit edilen yanlışlıkların biriktirilmesini, düzeltilmemiş yanlışlıkların tek tek ve toplu etkisinin önemlilikle karşılaştırılmasını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 500

Bağımsız Denetim Kanıtları

Denetim kanıtının yeterli (miktar) ve uygun (ilgililik ve güvenilirlik) olması gerekliliğini ve kanıt elde etme prosedürlerini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 501

Bağımsız Denetim Kanıtları — Belirli Kalemlere İlişkin Özel Hususlar

Stok sayımına katılım, dava ve talepler ile bölümlere ilişkin bilgiler gibi belirli kalemlerde uygulanacak özel prosedürleri düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 505

Dış Teyitler

Banka, alacak, borç gibi kalemlerde bağımsız üçüncü taraftan yazılı doğrulama alınmasını ve cevapların değerlendirilmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 510

İlk Bağımsız Denetimler — Açılış Bakiyeleri

İlk yıl denetiminde açılış bakiyelerinin önemli yanlışlık içermediğine ve muhasebe politikalarının tutarlı uygulandığına dair kanıt elde edilmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 520

Analitik Prosedürler

Finansal ve finansal olmayan veriler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi yoluyla esaslı analitik prosedürlerin ve genel sonuç değerlendirmesinin yapılmasını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 530

Bağımsız Denetimde Örnekleme

Bir kütlenin tamamı yerine örneklem üzerinden test yapılırken örneklem tasarımı, büyüklüğü, seçimi ve hataların kütleye yansıtılmasını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 540

Muhasebe Tahminlerinin ve İlgili Açıklamaların Bağımsız Denetimi

Karşılık, değer düşüklüğü, gerçeğe uygun değer gibi tahmin içeren kalemlerde yönetim tahmininin makullüğünün ve yanlılık bulunmadığının değerlendirilmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 550

İlişkili Taraflar

İlişkili tarafların ve işlemlerin tam belirlenmesini, olağan iş akışı dışındaki işlemlerin incelenmesini ve açıklama yeterliliğini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 560

Bilanço Tarihinden Sonraki Olaylar

Raporlama dönemi sonu ile denetçi raporu tarihi (ve sonrası) arasında ortaya çıkan, düzeltme veya açıklama gerektiren olayların ele alınmasını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 570

İşletmenin Sürekliliği

Finansal tabloların süreklilik varsayımıyla hazırlanmasının uygunluğunu, önemli belirsizlik bulunup bulunmadığını ve bunun dipnot ile denetçi raporuna etkisini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 580

Yazılı Beyanlar

Yönetimin sorumluluklarını kabul ettiğine ve belirli hususlarda bilgi verdiğine dair yazılı beyan (beyan mektubu) alınmasını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 600

Grup Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi (Bileşen Denetçilerinin Çalışmaları Dahil)

Birden fazla bileşenden (bağlı ortaklık, iştirak, şube) oluşan grupların konsolide finansal tablolarının denetimini, bileşen önemliliğinin belirlenmesini ve bileşen denetçilerinin çalışmalarından yararlanılmasını düzenler. Bu programda henüz karşılığı yoktur — konsolide/grup müşterisi ihtiyacı netleşene kadar bilinçli olarak roadmap'in sonuna bırakılmıştır.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 610

İç Denetçilerin Çalışmalarının Kullanılması

İşletmenin iç denetim fonksiyonunun çalışmalarından yararlanma ve doğrudan yardım alma koşullarını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 620

Uzman Çalışmalarının Kullanılması

Değerleme, aktüerya, mühendislik gibi alanlarda denetçinin kullandığı uzmanın yetkinliğinin, tarafsızlığının ve çalışmasının uygunluğunun değerlendirilmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 700

Finansal Tablolara İlişkin Görüş Oluşturma ve Raporlama

Denetçinin görüşünü oluşturma esaslarını ve olumlu görüş içeren standart denetçi raporunun biçim ve içeriğini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 701

Kilit Denetim Konularının Bağımsız Denetçi Raporunda Bildirilmesi

Cari dönem denetiminde denetçinin mesleki muhakemesine göre en çok önem taşıyan konuların raporda ayrı bir bölümde açıklanmasını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 705

Bağımsız Denetçi Raporunda Olumlu Görüş Dışında Bir Görüş Verilmesi

Şartlı görüş, olumsuz görüş ve görüş bildirmekten kaçınma durumlarını ve bunların 'önemli' ile 'yaygın' ayrımına göre belirlenmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 706

Bağımsız Denetçi Raporunda Yer Alan Dikkat Çekilen Hususlar ve Diğer Hususlar Paragrafları

Görüşü etkilemeyen ancak kullanıcıların dikkatine sunulması gereken hususların raporda nasıl yer alacağını düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 710

Karşılaştırmalı Bilgiler — Önceki Dönemlere Ait Karşılık Gelen Bilgiler ve Karşılaştırmalı Finansal Tablolar

Finansal tablolardaki önceki dönem bilgilerine ilişkin denetçi sorumluluğunu ve raporlama etkisini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları
BDS 720

Bağımsız Denetçinin Denetlenen Finansal Tabloları İçeren Belgelerdeki Diğer Bilgilere İlişkin Sorumlulukları

Faaliyet raporu gibi belgelerde yer alan, denetlenmemiş diğer bilgiler ile finansal tablolar arasında önemli tutarsızlık bulunup bulunmadığının değerlendirilmesini düzenler.

KGK — Bağımsız Denetim Standartları

KGK Kalite Yönetimi Standartları

KKS 1

Kalite Kontrol Standardı 1 — Finansal Tabloların Bağımsız Denetim ve Sınırlı Bağımsız Denetimleri ile Diğer Güvence Denetimleri ve İlgili Hizmetleri Yürüten Bağımsız Denetim Kuruluşları ve Bağımsız Denetçiler İçin Kalite Kontrol

Denetim kuruluşu düzeyinde kalite kontrol sistemi kurma yükümlülüğünü (liderlik, etik, müşteri kabulü, insan kaynakları, işin yürütülmesi, izleme) düzenler. KYS 1 ile güncellenmiştir.

KGK
KYS 1

Kalite Yönetim Standardı 1 — Denetim Kuruluşları İçin Kalite Yönetimi

Denetim kuruluşunun risk temelli bir kalite yönetim sistemi tasarlamasını, uygulamasını ve işleyişini yürütmesini düzenler; KKS 1'in yerini almıştır.

KGK
KYS 2

Kalite Yönetim Standardı 2 — Denetimin Kalitesine İlişkin Gözden Geçirmeler

Belirli denetimler için zorunlu olan bağımsız kalite gözden geçirmesinin (EQR) atanmasını, kapsamını ve yürütülmesini düzenler.

KGK
Etik Kurallar

Bağımsız Denetçiler İçin Etik Kurallar (KGK)

Dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlik ve özen, sırların korunması ve mesleğe uygun davranış temel ilkelerini; bağımsızlığı tehdit eden durumları ve önlemleri düzenler.

KGK
KGK

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu

Türkiye'de muhasebe ve denetim standartlarını belirleyen, bağımsız denetçi ve denetim kuruluşlarını yetkilendiren ve gözeten kurum.

kgk.gov.tr

Raporlama Çerçevesi ve Kanunlar

BOBİ FRS

Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı

Bağımsız denetime tabi olup TMS/TFRS uygulamayan işletmelerin finansal tablolarını hazırlarken esas aldığı raporlama çerçevesi. Bu paneldeki dönüşüm ve finansal tablo üretiminin dayanağıdır.

KGK
TTK md. 376

Türk Ticaret Kanunu md. 376 — Sermayenin Kaybı, Borca Batık Olma Durumu

Sermaye ile kanuni yedeklerin bir kısmının veya tamamının karşılıksız kalması ile borca batıklık (teknik iflas) hâllerinde yönetim organının çağıracağı genel kurulu ve alınması gereken tedbirleri düzenler.

mevzuat.gov.tr — TTK (6102)
TTK md. 519

Türk Ticaret Kanunu md. 519 — Genel Kanuni Yedek Akçe

Yıllık kârdan ayrılacak birinci ve ikinci tertip genel kanuni yedek akçenin oranlarını ve kullanım sınırlarını düzenler.

mevzuat.gov.tr — TTK (6102)
TTK

Türk Ticaret Kanunu (6102 sayılı Kanun)

Ticari işletme, ticaret şirketleri, kıymetli evrak, taşıma ve deniz ticareti ile ticari defter ve finansal raporlama yükümlülüklerini düzenleyen temel kanun.

mevzuat.gov.tr
VUK

Vergi Usul Kanunu (213 sayılı Kanun)

Defter tutma, belge düzeni, değerleme, amortisman, enflasyon düzeltmesi ve tevsik zorunluluğu gibi konuları düzenler; VUK bakiyeleri bu paneldeki dönüşümün başlangıç noktasıdır.

mevzuat.gov.tr
KVK

Kurumlar Vergisi Kanunu (5520 sayılı Kanun)

Kurum kazancının tespiti, kanunen kabul edilmeyen giderler, istisnalar, örtülü kazanç dağıtımı ve transfer fiyatlandırmasını düzenler.

mevzuat.gov.tr
KDVK

Katma Değer Vergisi Kanunu (3065 sayılı Kanun)

KDV'nin konusu, matrahı, indirim mekanizması, tevkifat (KDV2), istisnalar ve iade süreçlerini düzenler.

mevzuat.gov.tr
GVK

Gelir Vergisi Kanunu (193 sayılı Kanun)

Gerçek kişilerin gelir unsurlarını, ücret ve menkul/gayrimenkul sermaye iratlarında stopajı ve geçici vergi uygulamasını düzenler.

mevzuat.gov.tr
İş Kanunu

İş Kanunu (4857 sayılı Kanun)

İş sözleşmesi, çalışma süreleri, fesih ve kıdem/ihbar tazminatı gibi konuları düzenler; kıdem tazminatı karşılığı hesaplamasının dayanağıdır.

mevzuat.gov.tr
Bu rehber, standartların ve kanunların yalnızca kısa özetini verir; bağlayıcı olan resmi metinlerdir. BDS metinleri KGK tarafından zaman zaman güncellenir — denetim çalışmasında her zaman yürürlükteki resmi metin esas alınmalıdır.