Hesap × İddia Doğal Risk
Nasıl yapılır? — Risk Değerlendirmesi — Hesap × İddia Doğal Risk
Amaç
Riski hesap düzeyinde bırakmayıp yönetim beyanı (iddia) düzeyine indirmek: her önemli finansal tablo kalemi × iddia için doğal riski belirlemek. Doğal risk × kontrol riski = birleşik risk; birleşik risk esaslı prosedürün kapsamını belirler.
Bu ekranda ne yaparsın
Her kalem için ilgili iddiaları (var olma/oluşum, tamlık, hak-yükümlülük, değerleme/doğruluk, sunum) görürsün. Her hücrede doğal riski Düşük / Orta / Yüksek seçersin. Risk kaydından gelen öneri ipucu olarak gösterilir. Kontrol riski, İç Kontrol Döngüleri ekranındaki "kontrole güven" düzeyinden otomatik dolar; birleşik risk ve önerilen esaslı prosedür kapsamı otomatik hesaplanır.
Adım adım
- Kalemi aç; risk kaydı önerisi olan hücrelere öncelik ver.
- Doğal riski değerlendir: kalemin karmaşıklığı, tahmin içermesi, olağan dışılığı, hile fırsatı, işlem hacmi ve geçmiş yanlışlık geçmişi.
- Gerekçeyi "not" alanına yaz.
- Kontrol riski boşsa ilgili döngünün kontrole güven düzeyini İç Kontrol Döngüleri'nde gir.
- Birleşik risk "Yüksek" çıkan hücreler için genişletilmiş esaslı prosedür (detay testi + büyük örneklem + dönem sonu tarihli) planla.
- Kaydet; kapsam SUP listesine, örnekleme hesaplayıcısına ve İddia Matrisi'ne yansır.
Hangi kanıtları toplarsın
- Risk kaydı (register) — soru setinden üretilen riskler
- İç Kontrol Döngüleri değerlendirmesi
- Önceki dönem düzeltilmiş/düzeltilmemiş yanlışlıklar
Sık yapılan hatalar
- Tüm hücreleri "Orta" bırakıp mesleki muhakeme uygulamamak.
- Kontrol testi yapmadan kontrol riskini düşük almak (İç Kontrol Döngüleri'nde işleyiş testi yoksa "Yüksek" güven verilmez).
- Yüksek birleşik riskli iddiaya standart kapsamda prosedür uygulamak.
İlgili mevzuat
BDS 315, BDS 330 (Değerlendirilen Risklere Karşı Yapılacaklar), BDS 500, BDS 530 (Örnekleme).
Bağlantılı ekranlar
Girdi: risk kaydı, İç Kontrol Döngüleri. Çıktı: İddia Matrisi (birleşik risk + kapsam rozeti), SUP listesi (önerilen kapsam), örnekleme hesaplayıcısı (risk çarpanı), Tamamlama Merkezi (gating uyarısı).