İç Kontrol Döngüleri
Nasıl yapılır? — Risk Değerlendirmesi — İç Kontrol Döngüleri
Amaç
İç kontrolün tasarımını ve uygulanmasını (ve istenirse işleyişini) yedi işlem döngüsü bazında değerlendirmek; her döngü için iç kontrole duyulan güveni belirlemek. Bu ekran IC-01 formunun yerini alır (BDS 315 / BDS 330).
Bu ekranda ne yaparsın
Yedi döngü (Satış–Hasılat–Tahsilat, Satın Alma–Borç–Ödeme, Bordro–İK, Stok–Maliyet, Duran Varlık, Nakit–Hazine, Finansal Raporlama–Genel Muhasebe) için kilit kontrolleri yazar, tasarımı ve uygulanmasını (yürüyüş testi) değerlendirir, istersen işleyiş testi sonucunu girer ve iç kontrole güven düzeyini (Düşük/Orta/Yüksek) belirlersin. Tespit ettiğin eksiklikleri BDS 265 alanına yazarsın.
Adım adım
- Her döngü için kilit kontrolleri listele (sipariş onayı, üç yönlü eşleştirme, banka mutabakatı, çift imza vb.).
- Tasarım değerlendirmesi: kontrol, ilgili riski önleyecek/tespit edecek şekilde tasarlanmış mı?
- Yürüyüş testi: bir işlemi baştan sona takip ederek kontrolün fiilen uygulandığını doğrula.
- Kontrollere güvenilecekse işleyiş testi yap (örneklem, sapma sayısı, sonuç); yapılmadıysa "Yüksek" güven verme.
- İç kontrole güven düzeyini seç: Yüksek güven = düşük kontrol riski, Düşük güven = yüksek kontrol riski.
- Eksiklikleri BDS 265 alanına yaz; bunlar Yönetime Tavsiye Mektubu'na (YTM-01) girdi olur.
- Döngüyü kaydet; kapsamdaki kalemlerin iddia hücrelerindeki kontrol riski otomatik güncellenir.
Hangi kanıtları toplarsın
- Süreç akış şemaları, prosedür dokümanları, yetki matrisi / imza sirküleri
- Yürüyüş testi için seçilen işlem dosyası (sipariş → irsaliye → fatura → tahsilat)
- İşleyiş testi örneklemi ve sonuçları
Sık yapılan hatalar
- Tasarımı değerlendirip uygulamayı (yürüyüş testi) atlamak.
- İşleyiş testi yapmadan kontrollere güvenip esaslı prosedürü daraltmak.
- Eksiklikleri tespit edip yönetime yazılı bildirmemek (BDS 265).
Bağlantılı ekranlar
Çıktı: Hesap × İddia grid'inde kontrol riski, birleşik risk ve esaslı prosedür kapsamı; BDS 265 eksiklikleri → YTM-01 Yönetime Tavsiye Mektubu.