Denetim Analitik Merkezi
Örnek Üretim ve Ticaret A.Ş.
Yazı:
Dosyalarım
Nasıl yapılır? — Ön Analitik İnceleme
Amaç
Planlama aşamasında finansal veriyi bütün olarak görüp olağan dışı tutar, oran ve eğilimleri erken yakalamak; böylece riskli alanları denetim başlamadan işaretlemek.
Bu ekranda ne yaparsın
Cari dönemi önceki dönemle, bütçeyle ve sektör beklentisiyle karşılaştırırsın. Beklenmedik değişimleri (veya beklenen değişimin olmamasını) not eder, olası açıklamayı yazar, hangi alanın riskli olduğuna karar verirsin.
Adım adım
- Bilanço ve gelir tablosu kalemlerinin cari/önceki dönem değişimini tutar ve yüzde olarak çıkar.
- Temel oranları hesapla (brüt kâr marjı, cari oran, alacak/stok devir hızı, borçluluk).
- Beklentini yaz: bu kalem neden bu yönde değişmeli/değişmemeli.
- Beklentiden sapan kalemleri işaretle ve ilk akla gelen açıklamayı not et.
- Açıklaması zayıf sapmaları RISK-01'e “incelenecek alan” olarak taşı.
- İlişki analizini de yap (hasılat artarken alacak devir hızının bozulması gibi tutarsızlıklar).
Hangi kanıtları toplarsın
- Karşılaştırmalı mizan / taslak finansal tablolar
- Önceki yıl kesin finansal tablolar
- Varsa bütçe ve yönetim raporları
- Sektör verileri
Sık yapılan hatalar
- Sadece yüzde değişim tablosu üretip yorum yazmamak.
- Beklenti tanımlamadan sapmayı değerlendirmek.
- Sapmaları risk değerlendirmesine bağlamamak.
Bağlantılı ekranlar
Sonuçlar RISK-01 ve PL-01'e taşınır; ANA-01 daha ayrıntılı oran analiziyle birlikte kullanılır.
Kapatılacak 7 analitik bulgu
-
Bulguyu kapatOrtaklara borç bakiyesi var YüksekSıradaki işlem: Önerilen destek çalışmalarını tamamlayın ve sonuçlarını ana forma bağlayın. · İşlemde (%20)
-
Bulguyu kapatNakit ve nakit benzerleri trend sinyali YüksekSıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın. · İşlemde (%40)
-
Bulguyu kapatOrtaklardan alacak bakiyesi var OrtaSıradaki işlem: Önerilen destek çalışmalarını tamamlayın ve sonuçlarını ana forma bağlayın. · Denetçi onayı bekliyor (%35)
-
Bulguyu kapatŞüpheli alacak karşılığı yetersiz görünüyor OrtaSıradaki işlem: Önerilen destek çalışmalarını tamamlayın ve sonuçlarını ana forma bağlayın. · Denetçi onayı bekliyor (%35)
-
Bulguyu kapatOlağandışı gelir/gider hesabında bakiye var OrtaSıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın. · İşlemde (%55)
-
Bulguyu kapatVergi yükümlülüğü bakiyesi var OrtaSıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın. · İşlemde (%55)
-
Bulguyu kapatTicari alacaklar trend sinyali OrtaSıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın. · Denetçi onayı bekliyor (%55)
75
Analitik Risk Skoru / 100
Yüksek
Analitik Risk Skoru
Analitik bulgular riskli alanların öncelikli denetim prosedürleriyle kapatılmasını gerektiriyor.
Bu skor denetim görüşü oluşturmaz; yalnızca hangi bulgulara önce bakılacağını gösterir.
Bu skor ne anlama gelir?
Analitik risk skoru, BDS anlamındaki denetim riskinin (önemli yanlışlık riski × tespit riski) yerine geçmez ve bir denetim görüşü değildir.
Veri kalitesi, finansal oran/trend sinyalleri, yevmiye testleri (Benford, yuvarlak tutar, mükerrer kayıt vb.) ve henüz
kapatılmamış analitik kontrollerden üretilen yardımcı bir önceliklendirme göstergesidir
(0–39 düşük, 40–69 orta, 70 ve üzeri yüksek): puan yükseldikçe denetçinin bakması gereken sinyal sayısı ve ağırlığı artar;
sinyaller incelenip kapatıldıkça düşer. Önemli yanlışlık riski, Risk Değerlendirmesi ekranında denetçinin mesleki muhakemesiyle belirlenir.
Tamamlama Merkezi'ndeki Analitik Kapanış Skoru farklı bir ölçüdür: sinyal yoğunluğunu değil, analitikten doğan
form ve düzeltmelerin ne kadarının hâlâ açık olduğunu gösterir; bu yüzden iki puan birbirine eşit olmak zorunda değildir.
Tamamlama Merkezi'ni aç
Veri kapsamı
+10
E-defter kaynağı var; ancak yevmiye hareket arşivi bulunmadığı için Benford ve yevmiye testleri sınırlı kalır.
Finansal oran / trend sinyalleri
+35
2 yüksek, 5 orta, 0 düşük finansal sinyal üretildi.
Yevmiye / hile göstergeleri
+0
0 yüksek, 0 orta, 0 düşük yevmiye analitiği bulgusu var.
Sinyal kapanış ve kanıt durumu
+12
0 analitik sinyal açık, 3 sinyal denetçi onayı bekliyor.
Düzeltme / rapor etkisi olasılığı
+18
4 test önerisi düzeltme kaydı veya rapor etkisi değerlendirmesi gerektirebilir.
Önerilen çalışma / form bağlantıları
Veri Kaynağı
13
0 e-defter, 1 mizan
Hesap Satırı
766
VUK/FRS analizine konu bakiye satırları
Hareket İpucu
0
E-defterden alınan analitik işlem verileri
Analitik Sinyal
7
2 yüksek, 5 orta öncelikli sinyal
Analitik Risk Skoru
75
Analitik bulgular riskli alanların öncelikli denetim prosedürleriyle kapatılmasını gerektiriyor.
Finansal Oran ve Trend Özeti
| Grup | Oran | Cari | Önceki | Yorum / Öneri | Seviye |
|---|---|---|---|---|---|
| Likidite |
Cari oran
Dönen varlıklar / Kısa vadeli borçlar
|
2,18 | 1,97 |
Dönen varlıkların kısa vadeli borçları karşılama gücü.
Öneri: Likidite baskısı varsa nakit, alacak ve kısa vadeli borç çalışma kağıtları güçlendirilmelidir.
|
Normal |
| Likidite |
Asit test
(Dönen varlıklar - Stoklar) / Kısa vadeli borçlar
|
1,35 | 1,16 |
Stoklar dışarıda bırakıldığında kısa vadeli borç ödeme gücü.
Öneri: Stok dışı likidite düşükse AL-01, BANK-01 ve BORC-01 teyitleri önceliklendirilebilir.
|
Normal |
| Likidite |
Nakit oranı
Nakit ve nakit benzerleri / Kısa vadeli borçlar
|
0,31 | 0,24 |
Nakit ve nakit benzerlerinin kısa vadeli borçlara oranı.
Öneri: Nakit oranı düşükse süreklilik, banka teyitleri ve nakit akış varsayımları gözden geçirilmelidir.
|
Normal |
| Karlılık |
Brüt kar marjı
Brüt kar / Net satışlar
|
27,95% | 26,71% |
Satışların maliyet sonrası bıraktığı brüt marj.
Öneri: Brüt kar marjındaki önemli sapmalar stok, maliyet ve hasılat testleriyle açıklanmalıdır.
|
Normal |
| Karlılık |
Faaliyet karı marjı
Faaliyet karı / Net satışlar
|
12,56% | 10,92% |
Ana faaliyetlerin giderlerden sonra ürettiği sonuç.
Öneri: Faaliyet giderleri ve sınıflama kayıtları analitik olarak açıklanmalıdır.
|
Normal |
| Karlılık |
Net kar marjı
Net kar / Net satışlar
|
7,93% | 5,92% |
Dönem sonucunun satışlara göre seviyesi.
Öneri: Net kar marjındaki sapmalar önemlilik, süreklilik ve rapor görüşü etkisiyle değerlendirilmelidir.
|
Normal |
| Borçluluk |
Borç / özkaynak
Toplam borç / Özkaynak
|
0,77 | 0,85 |
Borç yükünün özkaynaklara göre büyüklüğü.
Öneri: Borçluluk artışı kredi sözleşmeleri, teminatlar ve süreklilik varsayımıyla birlikte incelenmelidir.
|
Normal |
| Borçluluk |
Kısa vadeli borç oranı
Kısa vadeli borçlar / Toplam kaynaklar
|
28,85% | 28,53% |
Kaynakların ne kadarının kısa vadeli borçla finanse edildiği.
Öneri: Kısa vadeli borç yoğunluğu varsa vade, sınıflama ve borç mutabakat testleri artırılmalıdır.
|
Normal |
| Borçluluk |
Finansal kaldıraç
Toplam borç / Toplam varlıklar
|
43,47% | 45,95% |
Varlıkların toplam borçla finanse edilen kısmı.
Öneri: Kaldıraç yüksekse finansman sözleşmeleri, faiz ve teminat açıklamaları kontrol edilmelidir.
|
Normal |
| Verimlilik |
Stok devir
Satışların maliyeti / Ortalama stok
|
4,48 | 3,76 |
Stokların satış maliyetine göre dönüş hızı.
Öneri: Stok devir hızı olağan dışıysa sayım, NGD ve yavaş hareketli stok testleri önerilir.
|
Normal |
| Verimlilik |
Alacak devir
Net satışlar / Ortalama ticari alacak
|
5,58 | 4,60 |
Ticari alacakların satışlara göre tahsil dönüş hızı.
Öneri: Alacak devir hızı zayıflarsa yaşlandırma, teyit ve beklenen kredi zararı çalışmaları açılmalıdır.
|
Normal |
| Verimlilik |
Aktif devir
Net satışlar / Ortalama aktif
|
1,47 | 1,21 |
Varlıkların satış üretme kabiliyeti.
Öneri: Aktif devir oranındaki sert değişim duran varlık, stok ve satış testleriyle açıklanmalıdır.
|
Normal |
| Nakit |
Nakit dönüş süresi
Stok gün + alacak gün - borç gün
|
103,48 gün | 124,61 gün |
Stok, alacak ve borç çevrimlerinin işletme nakdine etkisi.
Öneri: Nakit dönüş süresi uzuyorsa işletme sermayesi, tahsilat ve borç ödeme planı çalışma kağıtlarında açıklanmalıdır.
|
Orta |
Önerilen Denetim Aksiyonları
AN-01 ön analitik incelemeyi güncelle
Oranlar ve önemli dalgalanmalar denetçi değerlendirmesiyle ilişkilendirilmeli.
RISK-01 ve HIL-01 risk değerlendirmesine bağla
Yüksek/orta sinyaller risk-prosedür-kanıt zincirinde dikkate alınmalı.
Tamamlama merkezinde yüksek sinyalleri kapat
Yüksek öncelikli sinyaller çalışma kağıdı sonucu, kanıt veya düzeltme kaydıyla açıklanmalı.
Yatay ve Dikey Trend Analizi
Bilanço kalemlerinde dikey pay toplam aktif üzerinden, gelir tablosu kalemlerinde net satışlar üzerinden hesaplanır. Yatay değişim önceki dönemle karşılaştırılır.
| Grup | Kalem | Cari | Önceki | Yatay | Cari Dikey | Öneri | Seviye |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilanço |
Nakit ve nakit benzerleri
Nakit kompozisyonu ve dönem sonu banka/kasa teyitleriyle desteklenmelidir. Yatay değişim %50,3, cari dikey pay %9,0.
|
3.370.000,00 | 2.242.000,00 | %50,31 | %9,04 | BANK-01 / KASA-01 / SUP-008 | Yüksek |
| Bilanço |
Ticari alacaklar
Alacak trendi yaşlandırma, tahsilat ve değer düşüklüğü açısından değerlendirilmelidir. Yatay değişim %27,6, cari dikey pay %27,7.
|
10.320.000,00 | 8.090.000,00 | %27,56 | %27,69 | AL-01 / SUP-002 / SUP-007 / SUP-008 | Orta |
| Bilanço |
Kısa vadeli borçlar
Kısa vadeli borç trendi vade, tamlık, mutabakat ve sınıflama açısından incelenmelidir. Yatay değişim %15,1, cari dikey pay %28,9.
|
10.750.000,00 | 9.340.000,00 | %15,10 | %28,85 | BORC-01 / FB-01 / SUP-008 | Normal |
| Bilanço |
Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar
Duran varlık hareketi yatırım, satış, amortisman ve fiziki inceleme ile desteklenmelidir. Yatay değişim %-4,0, cari dikey pay %36,7.
|
13.680.000,00 | 14.250.000,00 | %-4,00 | %36,71 | MDV-01 / SUP-003 / SUP-010 | Normal |
| Bilanço |
Özkaynaklar
Özkaynak trendi kar dağıtımı, sermaye hareketleri ve dönem sonucu ile mutabık olmalıdır. Yatay değişim %11,9, cari dikey pay %45,6.
|
16.995.000,00 | 15.187.000,00 | %11,90 | %45,61 | OZK-01 / TAM-01 | Normal |
| Bilanço |
Stoklar
Stok trendi sayım, net gerçekleşebilir değer ve yavaş hareketli stok açısından açıklanmalıdır. Yatay değişim %18,8, cari dikey pay %24,0.
|
8.960.000,00 | 7.540.000,00 | %18,83 | %24,04 | ST-01 / SUP-004 / SUP-009 | Normal |
| Bilanço |
Uzun vadeli borçlar
Uzun vadeli borç trendi kredi sözleşmeleri, faiz ve kur değerleme üzerinden desteklenmelidir. Yatay değişim %-4,4, cari dikey pay %14,6.
|
5.450.000,00 | 5.700.000,00 | %-4,39 | %14,62 | FB-01 / BORC-01 / SUP-001 / SUP-006 | Normal |
| Gelir Tablosu |
Faaliyet giderleri
Faaliyet gideri trendi dönemsel karşılaştırma ve olağan dışı yevmiye kayıtlarıyla açıklanmalıdır. Yatay değişim %18,3, cari dikey pay %15,4.
|
7.900.000,00 | 6.680.000,00 | %18,26 | %15,38 | GID-01 / OR-01 / JRN-01 | Normal |
| Gelir Tablosu |
Finansman giderleri
Finansman gideri trendi kredi, faiz tahakkuku ve kur değerleme çalışmalarıyla desteklenmelidir. Yatay değişim %3,2, cari dikey pay %2,5.
|
1.300.000,00 | 1.260.000,00 | %3,17 | %2,53 | FB-01 / SUP-001 / SUP-006 | Normal |
| Gelir Tablosu |
Net satışlar
Satış trendi kesim, iade/iskonto, olağan dışı kayıt ve örneklem testleriyle açıklanmalıdır. Yatay değişim %21,4, cari dikey pay %100,0.
|
51.350.000,00 | 42.300.000,00 | %21,39 | %100,00 | SAT-01 / OR-01 / JRN-01 | Normal |
| Gelir Tablosu |
Satışların maliyeti
Maliyet trendi stok, üretim ve dönemsel sınıflama testleriyle değerlendirilmelidir. Yatay değişim %19,4, cari dikey pay %72,1.
|
37.000.000,00 | 31.000.000,00 | %19,35 | %72,05 | ST-01 / SAT-01 / SUP-004 | Normal |
Analitik Sinyaller
| Kategori | Sinyal | Açıklama | Bağlantılı Çalışma | Öncelik |
|---|---|---|---|---|
| İlişkili Taraf | Ortaklara borç bakiyesi var | 331/431 hesaplarda 300.000,00 tutarında bakiye var. İşlemlerin ticari mahiyeti, dayanağı ve olağan piyasa koşullarına uygunluğu test edilmelidir. | IL-01 / SUP-013 / KAN-01 | Yüksek |
| Trend Analizi | Nakit ve nakit benzerleri trend sinyali | Bilanço / Nakit ve nakit benzerleri: yatay değişim %50,3, cari dikey pay %9,0. Nakit kompozisyonu ve dönem sonu banka/kasa teyitleriyle desteklenmelidir. Yatay değişim %50,3, cari dikey pay %9,0. | BANK-01 / KASA-01 / SUP-008 | Yüksek |
| Bakiye | Olağandışı gelir/gider hesabında bakiye var | 679/689 hesaplarda toplam 180.000,00 tutarında bakiye var. Sınıflama ve işlem dayanağı ayrıca incelenmelidir. | TAM-01 / DUZ-01 | Orta |
| Bakiye | Şüpheli alacak karşılığı yetersiz görünüyor | 128 hesapta 320.000,00 şüpheli alacak var; 129 karşılığı 150.000,00 (şüpheli alacağın %46,9'i). Karşılık yeterliliği ve tahsil edilebilirlik değerlendirilmelidir. | AL-01 / SUP-002 / SUP-007 | Orta |
| Bakiye | Vergi yükümlülüğü bakiyesi var | 360 hesapta 640.000,00 tutarında bakiye var. Beyan, tahakkuk ve ödeme zinciri ayrıca doğrulanmalıdır. | VYK-01 / SUP-017 | Orta |
| İlişkili Taraf | Ortaklardan alacak bakiyesi var | 131 hesapta 650.000,00 tutarında bakiye var. İlişkili taraf ve adat/transfer fiyatlandırması etkisi değerlendirilmelidir. | IL-01 / KAN-01 | Orta |
| Trend Analizi | Ticari alacaklar trend sinyali | Bilanço / Ticari alacaklar: yatay değişim %27,6, cari dikey pay %27,7. Alacak trendi yaşlandırma, tahsilat ve değer düşüklüğü açısından değerlendirilmelidir. Yatay değişim %27,6, cari dikey pay %27,7. | AL-01 / SUP-002 / SUP-007 / SUP-008 | Orta |
Denetim Test Önerileri
Analitik sinyallerin hangi çalışma kağıdı, destek çalışması ve kanıtla sonuçlandırılabileceğini gösterir.
Nakit ve nakit benzerleri trend sinyali
Test yaklaşımı: Trend sinyali yatay/dikey analiz, önceki dönem karşılaştırması, alt hesap dağılımı ve olağan dışı kayıtlar üzerinden açıklanmalıdır.
Beklenen kanıt: Karşılaştırmalı finansal tablo dökümü, alt hesap hareketleri, örneklem sonucu, yönetim açıklaması ve ilgili çalışma kağıdı sonucu.
Etki Haritası
Etkilenen hesaplar
102 - Bankalar: 3.240.000,00; 100 - Kasa: 85.000,00; 108 - Diğer Hazır Değerler: 45.000,00
Form / çalışma kağıdı
Destek çalışması
Rapor / düzeltme etkisi
Düzeltme kaydı ve rapor etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Risk değerlendirmesi bağlantısı
Nakit varlığı, banka mutabakatı, yetkisiz işlem ve likidite riski RISK-01/SUR-01'e bağlanır.
İddia (yönetim beyanı) bağlantısı
Varlık, Tamlık, Hak ve Yükümlülük, Değerleme.
Kanıt / çalışma kağıdı bağlantısı
Banka teyidi, mutabakat, kasa sayımı ve dönem sonu hareket kanıtları KAN-01'e bağlanır.
Motor aksiyonları:
Mutabakat farkları veya olağan dışı nakit hareketleri varsa JRN-01 ve HIL-01 ile birlikte değerlendirilmelidir.
BANK-01/KASA-01 sonucunda Varlık ve Tamlık iddiaları birlikte kapatılmalıdır.
SUP-008/SUP-009 sonuçları ve mutabakat belgeleri KAN-01'e aktarılmalıdır.
Analitik kapanış akışı
İşlemde
Çalışma başlatıldı
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
test başlatıldı; form açık; kanıt sonucu bekliyor; düzeltme değerlendirmesi bekliyor.
Sıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın.
Etkilenen detay hesaplar:
- 102 - Bankalar: 3.240.000,00
- 100 - Kasa: 85.000,00
- 108 - Diğer Hazır Değerler: 45.000,00
Düzeltme gerekebilir
Ortaklara borç bakiyesi var
Test yaklaşımı: Borçluluk sinyali kredi sözleşmeleri, faiz tahakkuku, vade sınıflaması, teminat ve borçların tamlığı yönünden test edilmelidir.
Beklenen kanıt: Kredi sözleşmeleri, banka/satıcı mutabakatları, faiz hesapları, teminat listesi, vade tablosu ve süreklilik değerlendirmesi.
Etki Haritası
Etkilenen hesaplar
320 - Satıcılar: -3.950.000,00; 400 - Banka Kredileri (Uzun Vadeli): -3.600.000,00; 300 - Banka Kredileri: -2.800.000,00
ve 4 hesap daha
Form / çalışma kağıdı
Destek çalışması
Rapor / düzeltme etkisi
Düzeltme kaydı ve rapor etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Risk değerlendirmesi bağlantısı
Borçların tamlığı, vade, faiz, kur ve sözleşme yükümlülüğü riski RISK-01/SUR-01'e bağlanır.
İddia (yönetim beyanı) bağlantısı
Tamlık, Hak ve Yükümlülük, Değerleme, Sınıflama ve Sunum.
Kanıt / çalışma kağıdı bağlantısı
Dış teyit, kredi sözleşmesi, etkin faiz, kur değerleme ve ödeme planı KAN-01 kanıt kontrolüne bağlanır.
Motor aksiyonları:
Borçluluk sinyali yüksekse süreklilik, teminat ve covenant değerlendirmesi tamamlanmalıdır.
FB-01/BORC-01 sonucunda Tamlık ve Değerleme iddiaları ayrıca izlenmelidir.
SUP-001/SUP-006/SUP-008 ve sözleşme kanıtları KAN-01'e bağlanmalıdır.
Analitik kapanış akışı
İşlemde
Çalışma başlatıldı
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
test başlatıldı; form açık; destekler açık; kanıt sonucu bekliyor; düzeltme değerlendirmesi bekliyor.
Sıradaki işlem: Önerilen destek çalışmalarını tamamlayın ve sonuçlarını ana forma bağlayın.
Etkilenen detay hesaplar:
- 320 - Satıcılar: -3.950.000,00
- 400 - Banka Kredileri (Uzun Vadeli): -3.600.000,00
- 300 - Banka Kredileri: -2.800.000,00
- 303 - Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri: -900.000,00
- 321 - Borç Senetleri: -800.000,00
- 331 - Ortaklara Borçlar: -300.000,00
- 335 - Personele Borçlar: -180.000,00
Düzeltme gerekebilir
Ortaklardan alacak bakiyesi var
Test yaklaşımı: Alt hesap bazında bakiye seçimi yapılmalı; vade, tahsilat, teminat, teyit cevabı ve değer düşüklüğü oranı tamamlanmalıdır.
Beklenen kanıt: Alacak listesi, teyit cevapları, tahsilat dekontları, yaşlandırma tablosu ve değer düşüklüğü hesaplaması.
Etki Haritası
Etkilenen hesaplar
120 - Alıcılar: 8.750.000,00; 121 - Alacak Senetleri: 1.400.000,00; 131 - Ortaklardan Alacaklar: 650.000,00
ve 3 hesap daha
Form / çalışma kağıdı
Destek çalışması
Rapor / düzeltme etkisi
Düzeltme kaydı ve rapor etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Risk değerlendirmesi bağlantısı
Tahsil kabiliyeti, değer düşüklüğü, vade ve karşı taraf riski RISK-01/HIL-01 kapsamında izlenir.
İddia (yönetim beyanı) bağlantısı
Varlık, Hak ve Yükümlülük, Değerleme, Sunum ve Açıklama.
Kanıt / çalışma kağıdı bağlantısı
AL-01 altında yaşlandırma, tahsilat sonrası test, teyit ve değer düşüklüğü kanıtı KAN-01 yeterlilik kontrolüne bağlanır.
Motor aksiyonları:
Alacak yoğunluğu, gecikme, ilişkili taraf ve olağan dışı tahsilat riski ayrıca değerlendirilmelidir.
AL-01 sonucunda özellikle Değerleme ve Varlık iddiaları açık kalırsa Tamamlama Merkezi uyarı üretmelidir.
SUP-002/SUP-007/SUP-008 sonuçları ve dış teyit kanıtları KAN-01'e aktarılmalıdır.
Analitik kapanış akışı
Denetçi onayı bekliyor
Düzeltme kaydı oluşturuldu
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
test başlatıldı; form açık; destekler açık; kanıt sonucu bekliyor; düzeltme kaydı var.
Sıradaki işlem: Önerilen destek çalışmalarını tamamlayın ve sonuçlarını ana forma bağlayın.
Etkilenen detay hesaplar:
- 120 - Alıcılar: 8.750.000,00
- 121 - Alacak Senetleri: 1.400.000,00
- 131 - Ortaklardan Alacaklar: 650.000,00
- 128 - Şüpheli Ticari Alacaklar: 320.000,00
- 136 - Diğer Çeşitli Alacaklar: 90.000,00
- 226 - Verilen Depozito ve Teminatlar: 60.000,00
Düzeltme gerekebilir
Şüpheli alacak karşılığı yetersiz görünüyor
Test yaklaşımı: Alt hesap bazında bakiye seçimi yapılmalı; vade, tahsilat, teminat, teyit cevabı ve değer düşüklüğü oranı tamamlanmalıdır.
Beklenen kanıt: Alacak listesi, teyit cevapları, tahsilat dekontları, yaşlandırma tablosu ve değer düşüklüğü hesaplaması.
Etki Haritası
Etkilenen hesaplar
120 - Alıcılar: 8.750.000,00; 121 - Alacak Senetleri: 1.400.000,00; 131 - Ortaklardan Alacaklar: 650.000,00
ve 3 hesap daha
Form / çalışma kağıdı
Destek çalışması
Rapor / düzeltme etkisi
Düzeltme kaydı ve rapor etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Risk değerlendirmesi bağlantısı
Tahsil kabiliyeti, değer düşüklüğü, vade ve karşı taraf riski RISK-01/HIL-01 kapsamında izlenir.
İddia (yönetim beyanı) bağlantısı
Varlık, Hak ve Yükümlülük, Değerleme, Sunum ve Açıklama.
Kanıt / çalışma kağıdı bağlantısı
AL-01 altında yaşlandırma, tahsilat sonrası test, teyit ve değer düşüklüğü kanıtı KAN-01 yeterlilik kontrolüne bağlanır.
Motor aksiyonları:
Alacak yoğunluğu, gecikme, ilişkili taraf ve olağan dışı tahsilat riski ayrıca değerlendirilmelidir.
AL-01 sonucunda özellikle Değerleme ve Varlık iddiaları açık kalırsa Tamamlama Merkezi uyarı üretmelidir.
SUP-002/SUP-007/SUP-008 sonuçları ve dış teyit kanıtları KAN-01'e aktarılmalıdır.
Analitik kapanış akışı
Denetçi onayı bekliyor
Düzeltme kaydı oluşturuldu
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
test başlatıldı; form açık; destekler açık; kanıt sonucu bekliyor; düzeltme kaydı var.
Sıradaki işlem: Önerilen destek çalışmalarını tamamlayın ve sonuçlarını ana forma bağlayın.
Etkilenen detay hesaplar:
- 120 - Alıcılar: 8.750.000,00
- 121 - Alacak Senetleri: 1.400.000,00
- 131 - Ortaklardan Alacaklar: 650.000,00
- 128 - Şüpheli Ticari Alacaklar: 320.000,00
- 136 - Diğer Çeşitli Alacaklar: 90.000,00
- 226 - Verilen Depozito ve Teminatlar: 60.000,00
Düzeltme gerekebilir
Olağandışı gelir/gider hesabında bakiye var
Test yaklaşımı: Sinyal denetçi muhakemesiyle değerlendirilip ilgili çalışma kağıdı, kanıt ve sonuç alanına bağlanmalıdır.
Beklenen kanıt: Denetçi değerlendirmesi, destekleyici belge veya yönetim açıklaması.
Etki Haritası
Etkilenen hesaplar
Sinyal düzeyinde değerlendirilecek.
Form / çalışma kağıdı
Destek çalışması
Rapor / düzeltme etkisi
Kanıtla kapatılması beklenir; rapor etkisi denetçi sonucuna bağlıdır.
Risk değerlendirmesi bağlantısı
Analitik sinyal RISK-01 içinde denetçi muhakemesiyle sınıflandırılır.
İddia (yönetim beyanı) bağlantısı
İlgili hesap kalemine göre Tamlık, Doğruluk, Değerleme, Sunum/Açıklama iddiaları değerlendirilir.
Kanıt / çalışma kağıdı bağlantısı
Denetçi değerlendirmesi, destekleyici belge ve çalışma kağıdı sonucu KAN-01 kanıt yeterliliğine bağlanır.
Motor aksiyonları:
Risk seviyesi ve uygulanacak prosedür kapsamı belirlenmelidir.
İlgili çalışma kağıdında hangi iddiaların kapandığı işaretlenmelidir.
Kanıt sonucu ve varsa eksik kanıt KAN-01/TAM-01 kapanış kontrolüne aktarılmalıdır.
Analitik kapanış akışı
İşlemde
Çalışma başlatıldı
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
test başlatıldı; form açık; kanıt sonucu bekliyor.
Sıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın.
Kanıtla kapatılabilir
Vergi yükümlülüğü bakiyesi var
Test yaklaşımı: Sinyal denetçi muhakemesiyle değerlendirilip ilgili çalışma kağıdı, kanıt ve sonuç alanına bağlanmalıdır.
Beklenen kanıt: Denetçi değerlendirmesi, destekleyici belge veya yönetim açıklaması.
Etki Haritası
Etkilenen hesaplar
Sinyal düzeyinde değerlendirilecek.
Form / çalışma kağıdı
Destek çalışması
Rapor / düzeltme etkisi
Kanıtla kapatılması beklenir; rapor etkisi denetçi sonucuna bağlıdır.
Risk değerlendirmesi bağlantısı
Analitik sinyal RISK-01 içinde denetçi muhakemesiyle sınıflandırılır.
İddia (yönetim beyanı) bağlantısı
İlgili hesap kalemine göre Tamlık, Doğruluk, Değerleme, Sunum/Açıklama iddiaları değerlendirilir.
Kanıt / çalışma kağıdı bağlantısı
Denetçi değerlendirmesi, destekleyici belge ve çalışma kağıdı sonucu KAN-01 kanıt yeterliliğine bağlanır.
Motor aksiyonları:
Risk seviyesi ve uygulanacak prosedür kapsamı belirlenmelidir.
İlgili çalışma kağıdında hangi iddiaların kapandığı işaretlenmelidir.
Kanıt sonucu ve varsa eksik kanıt KAN-01/TAM-01 kapanış kontrolüne aktarılmalıdır.
Analitik kapanış akışı
İşlemde
Çalışma başlatıldı
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
test başlatıldı; form açık; kanıt sonucu bekliyor.
Sıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın.
Kanıtla kapatılabilir
Ticari alacaklar trend sinyali
Test yaklaşımı: Trend sinyali yatay/dikey analiz, önceki dönem karşılaştırması, alt hesap dağılımı ve olağan dışı kayıtlar üzerinden açıklanmalıdır.
Beklenen kanıt: Karşılaştırmalı finansal tablo dökümü, alt hesap hareketleri, örneklem sonucu, yönetim açıklaması ve ilgili çalışma kağıdı sonucu.
Etki Haritası
Etkilenen hesaplar
120 - Alıcılar: 8.750.000,00; 121 - Alacak Senetleri: 1.400.000,00; 131 - Ortaklardan Alacaklar: 650.000,00
ve 3 hesap daha
Form / çalışma kağıdı
Destek çalışması
Rapor / düzeltme etkisi
Kanıtla kapatılması beklenir; rapor etkisi denetçi sonucuna bağlıdır.
Risk değerlendirmesi bağlantısı
Tahsil kabiliyeti, değer düşüklüğü, vade ve karşı taraf riski RISK-01/HIL-01 kapsamında izlenir.
İddia (yönetim beyanı) bağlantısı
Varlık, Hak ve Yükümlülük, Değerleme, Sunum ve Açıklama.
Kanıt / çalışma kağıdı bağlantısı
AL-01 altında yaşlandırma, tahsilat sonrası test, teyit ve değer düşüklüğü kanıtı KAN-01 yeterlilik kontrolüne bağlanır.
Motor aksiyonları:
Alacak yoğunluğu, gecikme, ilişkili taraf ve olağan dışı tahsilat riski ayrıca değerlendirilmelidir.
AL-01 sonucunda özellikle Değerleme ve Varlık iddiaları açık kalırsa Tamamlama Merkezi uyarı üretmelidir.
SUP-002/SUP-007/SUP-008 sonuçları ve dış teyit kanıtları KAN-01'e aktarılmalıdır.
Analitik kapanış akışı
Denetçi onayı bekliyor
Çalışma başlatıldı
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
test başlatıldı; form açık; kanıt sonucu bekliyor.
Sıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın.
Etkilenen detay hesaplar:
- 120 - Alıcılar: 8.750.000,00
- 121 - Alacak Senetleri: 1.400.000,00
- 131 - Ortaklardan Alacaklar: 650.000,00
- 128 - Şüpheli Ticari Alacaklar: 320.000,00
- 136 - Diğer Çeşitli Alacaklar: 90.000,00
- 226 - Verilen Depozito ve Teminatlar: 60.000,00
Kanıtla kapatılabilir
Benford İlk Basamak Dağılımı
Yevmiye tutarlarının ilk basamağı, Benford Yasası'nın beklediği dağılımla (basamak 1 en sık, 9 en seyrek) karşılaştırılır.
Beklenenden büyük sapma, tahmini kayıt, tutar manipülasyonu veya toplu/otomatik üretilmiş fiktif kayıt riskine işaret edebilir.
Anlamlı karşılaştırma için segment başına en az 30 tutarlı hareket aranır.
Hiçbir segmentte Benford testi için yeterli (en az 30) tutarlı hareket bulunamadı.
Yevmiye Analitiği
E-defter hareketleri üzerinde yuvarlak tutarlar, mükerrer belge/tutar, yevmiye sıra bütünlüğü, hafta sonu kayıtları, dönem sonu
yoğunluğu, olağan dışı büyük hareketler ve hile göstergeleri (yuvarlak büyük tutar, olağandışı büyük fiş, ters kayıt) aranır.
Benford ilk basamak dağılımı yukarıdaki bölümde grafik olarak sunulur. Mizan kaynakları bakiyeyi gösterdiği için yevmiye düzeyi
testlerde yalnız başına yeterli değildir.
Uygulanan kapsam:
EDefter: 12 dosya, 702 kayıt, dönem 01.01.2025 - 31.12.2025; Mizan: 1 dosya, 64 kayıt, dönem 01.01.2024 - 31.12.2024
| Analiz | Bulgu | Detay | Önerilen Çalışma | Seviye | İşlem |
|---|---|---|---|---|---|
| Yevmiye Analitiği Kapsamı | E-defter hareket verisi bulunmadı | 12 e-defter kaynağı ve 702 kaynak satırı görünüyor; ancak bu dosyalara ait yevmiye hareket arşivi bulunmadı. Bu durum, e-defterlerin eski dar kapsamlı ipucu üretimi döneminde yüklenmiş olmasından kaynaklanabilir. Yeni e-defter yüklemelerinde hesap kodu ve tutarı olan bütün satırlar Benford, yuvarlak tutar, mükerrerlik, yevmiye sıra bütünlüğü, hafta sonu, dönem sonu ve hile göstergeleri (yuvarlak büyük tutar, olağandışı büyük fiş, ters kayıt) testlerine dahil edilir. Mevcut dosyada yevmiye düzeyi kanaat için ilgili e-defter kaynaklarını yeniden yükleyiniz. | JRN-01 / KAN-01 | Bilgi | Detay |
Sinyal Kapanış Durumu
Analitik sinyalin ilgili form, destek çalışması, kanıt ve düzeltme kaydıyla sonuca bağlanıp bağlanmadığını izler.
Nakit ve nakit benzerleri trend sinyali
Yüksek
İşlemde
Çalışma başlatıldı
test başlatıldı; form açık; kanıt sonucu bekliyor; düzeltme değerlendirmesi bekliyor.
Sıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın.
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
Ortaklara borç bakiyesi var
Yüksek
İşlemde
Çalışma başlatıldı
test başlatıldı; form açık; destekler açık; kanıt sonucu bekliyor; düzeltme değerlendirmesi bekliyor.
Sıradaki işlem: Önerilen destek çalışmalarını tamamlayın ve sonuçlarını ana forma bağlayın.
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
Olağandışı gelir/gider hesabında bakiye var
Orta
İşlemde
Çalışma başlatıldı
test başlatıldı; form açık; kanıt sonucu bekliyor.
Sıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın.
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
Vergi yükümlülüğü bakiyesi var
Orta
İşlemde
Çalışma başlatıldı
test başlatıldı; form açık; kanıt sonucu bekliyor.
Sıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın.
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
Ortaklardan alacak bakiyesi var
Orta
Denetçi onayı bekliyor
Düzeltme kaydı oluşturuldu
test başlatıldı; form açık; destekler açık; kanıt sonucu bekliyor; düzeltme kaydı var.
Sıradaki işlem: Önerilen destek çalışmalarını tamamlayın ve sonuçlarını ana forma bağlayın.
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
Şüpheli alacak karşılığı yetersiz görünüyor
Orta
Denetçi onayı bekliyor
Düzeltme kaydı oluşturuldu
test başlatıldı; form açık; destekler açık; kanıt sonucu bekliyor; düzeltme kaydı var.
Sıradaki işlem: Önerilen destek çalışmalarını tamamlayın ve sonuçlarını ana forma bağlayın.
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
Ticari alacaklar trend sinyali
Orta
Denetçi onayı bekliyor
Çalışma başlatıldı
test başlatıldı; form açık; kanıt sonucu bekliyor.
Sıradaki işlem: Form/belge sonucunu ve yeterli denetim kanıtı işaretini tamamlayın.
Test
Form
Destek
Kanıt
Düzeltme
Kaynak Özeti
| Kaynak | Dosya | Kayıt | Dönem | Durum |
|---|---|---|---|---|
| EDefter | 12 | 702 | 01.01.2025 - 31.12.2025 | İşlendi |
| Mizan | 1 | 64 | 01.01.2024 - 31.12.2024 | İşlendi |
Hareket Yoğunluğu
E-defter analitik işlem verisi bulunmuyor.