Alacak Yaşlandırma ve Değer Düşüklüğü

Amaç

Ticari alacakların var olduğunu, işletmeye ait olduğunu, tam kaydedildiğini ve tahsil edilebilir değerle (değer düşüklüğü sonrası) ölçüldüğünü doğrulamak.

Bu ekranda ne yaparsın

Alacak listesini mizanla mutabık kılar, yaşlandırma yapar, dış teyit gönderir, sonraki dönem tahsilatına bakarsın. Şüpheli alacak karşılığının yeterliliğini yaşlandırma, teminat ve tahsilat geçmişiyle test edersin.

Adım adım

1. Alacak alt hesap dökümünü toplam mizan bakiyesiyle mutabık kıl.
2. Yaşlandırma tablosunu kontrol et; vadesi geçmiş ve uzun süredir hareketsiz bakiyeleri işaretle.
3. Örneklem seç ve dış teyit gönder (SUP-008); cevap gelmeyenlere alternatif prosedür (sonraki dönem tahsilat, fatura+irsaliye) uygula.
4. Dönemsellik (cut-off) testi yap: dönem sonuna yakın faturaların doğru döneme kaydını kontrol et (SUP-011).
5. Şüpheli alacak karşılığını değerlendir: yaşlandırma, teminat, dava durumu, tahsilat geçmişi, beklenen kredi zararı (SUP-007).
6. İlişkili taraf alacaklarını ayır ve IL-01 ile birlikte değerlendir.
7. Yabancı para alacaklarda dönem sonu kur değerlemesini kontrol et (SUP-006).

Hangi kanıtları toplarsın

• Alacak yaşlandırma tablosu ve alt hesap dökümü
• Dış teyit cevapları
• Sonraki dönem tahsilat kayıtları ve banka ekstreleri
• Teminat mektupları, ipotek, çek/senet portföyü
• Şüpheli alacak karşılığı hesap tablosu

Sık yapılan hatalar

• Teyit cevabı gelmeyince alternatif prosedür yapmamak.
• Cut-off testini atlayıp hasılat–alacak dönemselliğini kontrol etmemek.
• Karşılığı sadece vergi mevzuatına göre ayırıp BOBİ FRS değer düşüklüğünü değerlendirmemek.
• İlişkili taraf alacağını normal ticari alacak gibi test etmek.

İlgili mevzuat

BDS 505 (Dış Teyitler), BDS 500, BDS 501, BDS 540, BOBİ FRS Bölüm 9 (Finansal Araçlar / ticari alacaklar).

Tüm mevzuat rehberi

Bağlantılı ekranlar

SUP-002, SUP-006, SUP-007, SUP-008, SUP-011, SUP-012 ile detaylandırılır; IL-01, DUZ-01 ve Dipnotlar'a bağlanır.