İlişkili Taraf İncelemeleri

Amaç

İlişkili tarafların ve işlemlerinin tam olarak belirlendiğini, olağan iş akışı dışındaki işlemlerin incelendiğini ve finansal tablo açıklamalarının yeterli olduğunu belgelemek. İlişkili taraf işlemleri hile ve örtülü kazanç aktarımı riski taşır.

Bu ekranda ne yaparsın

Yönetimden ilişkili taraf listesini alıp kendi araştırmanla (ortaklık kayıtları, imza sirküleri, grup şeması) karşılaştırırsın. İşlemleri ve bakiyeleri listeler, olağan dışı koşulları (fiyat, vade, teminat, tahsilat) sorgular, dipnot açıklamasını kontrol edersin.

Adım adım

1. Yönetimden ilişkili taraf ve işlem listesi iste; denetim ekibiyle bu listeyi paylaş.
2. Bağımsız kaynaklarla listeyi genişlet: ortaklar, yöneticiler, bunların şirketleri, aile bağları.
3. Yevmiye ve sözleşmelerde liste dışı ilişkili taraf işaretleri ara (aynı adres, aynı yetkili, olağan dışı işlem).
4. Her önemli işlemin iş gerekçesini ve emsallere uygunluğunu değerlendir.
5. Bakiyeleri teyit et; tahsil/ödeme kabiliyetini ve sınıflamasını kontrol et.
6. Dipnotta ilişkinin niteliği, işlem tutarları ve bakiyelerin tam açıklandığını doğrula.
7. Yönetim beyan mektubuna ilişkili taraf tamlığı beyanını eklet (YON-01).

Hangi kanıtları toplarsın

• Yönetimin ilişkili taraf listesi
• Ortaklık yapısı, ticaret sicil kayıtları, grup organizasyon şeması
• İlişkili taraf sözleşmeleri ve cari hesap ekstreleri
• Dış teyit cevapları (SUP-008)

Sık yapılan hatalar

• Sadece yönetimin verdiği listeyle yetinmek.
• İşlemin varlığını doğrulayıp emsallere uygunluğunu ve iş gerekçesini sorgulamamak.
• Grup içi bakiyeleri değersizleşme testine tabi tutmamak.
• Dipnot açıklamasını finansal tablo tutarlarıyla karşılaştırmamak.

İlgili mevzuat

BDS 550 (İlişkili Taraflar), BDS 240, BDS 315, BOBİ FRS ilgili bölüm açıklama gereklilikleri.

Tüm mevzuat rehberi

Bağlantılı ekranlar

IT-01 ve HIL-01'den beslenir; SUP-013 ile detaylandırılır; sonuç Dipnotlar ve DUZ-01'e taşınır.