Muhasebe Tahminleri ve Varsayımlar

Amaç

Karşılık, değer düşüklüğü, amortisman/faydalı ömür, reeskont, kıdem tazminatı gibi tahmin içeren kalemlerin makul ve tarafsız olduğunu değerlendirmek. Tahminler yönetim yanlılığının ve hilenin sık görüldüğü alandır.

Bu ekranda ne yaparsın

Her önemli tahmin için yöntemi, kullanılan verileri ve varsayımları alır; bunları kanıtla test edersin. Yönetimin nokta tahminini kendi bağımsız beklentinle/aralığınla karşılaştırır, geçmiş tahminlerin gerçekleşmesine bakar, yanlılık işareti olup olmadığını yazarsın.

Adım adım

1. Önemli tahminleri listele ve her biri için doğal risk düzeyini (tahmin belirsizliği) değerlendir.
2. Yönetimin kullandığı yöntem, model, veri ve varsayımları belgele.
3. Varsayımları dış kanıtla test et (piyasa oranı, tahsilat geçmişi, teknik ömür, aktüer raporu).
4. Geriye dönük gözden geçirme yap: önceki dönem tahmini bu dönem nasıl gerçekleşti.
5. Gerekirse kendi bağımsız tahminini veya makul aralığını oluştur ve yönetimin tahminiyle karşılaştır.
6. Tahminlerin tek yönde (hep iyimser veya hep temkinli) sapıp sapmadığını değerlendir – yönetim yanlılığı işareti.
7. Dipnot açıklamalarının tahmin belirsizliğini yeterince anlattığını kontrol et.

Hangi kanıtları toplarsın

• Yönetimin tahmin hesap tabloları ve dayanak verileri
• Aktüer / değerleme uzmanı raporları (BDS 620)
• Tahsilat geçmişi, yaşlandırma, teminat bilgileri
• Geçmiş dönem tahmin–gerçekleşme karşılaştırması

Sık yapılan hatalar

• Yönetimin hesabını yeniden toplayıp “doğru” demek; varsayımları test etmemek.
• Geriye dönük gözden geçirmeyi hiç yapmamak.
• Tek tek makul görünen ama hepsi aynı yöne sapan varsayımları toplu değerlendirmemek.
• Uzman raporunu sorgulamadan kabul etmek.

İlgili mevzuat

BDS 540 (Muhasebe Tahminlerinin ve İlgili Açıklamaların Bağımsız Denetimi), BDS 500, BDS 620, BDS 240.

Tüm mevzuat rehberi

Bağlantılı ekranlar

AL-01, DV-01, ST-01, VER-01, SUP-003/004/007/016 ile bağlantılıdır; sonuç DUZ-01 ve TAM-01'e taşınır.