Yeni Destek Çalışması

SUP-020 - Terse Dönen Stok Tespiti
Bağımsız destekleyici belge - Örnek Üretim ve Ticaret A.Ş. - 2025
Destek Çalışmaları (SUP) Metodoloji
Örnek Üretim ve Ticaret A.Ş.
Denetim dosyası #135 · 2025 · BOBİ FRS · VKN 9998887776
Yazı:
Dosyalarım
Nasıl yapılır? — Terse Dönen Stok Tespiti

Amaç

Dönem içinde herhangi bir anda alacak (negatif) bakiyeye düşen stok hesaplarını tespit etmek. Negatif stok, defterde bulunmayan malın satıldığı/maliyetlendirildiği anlamına gelir; kayıt zamanlaması hatası, maliyet/miktar hatası veya kurgusal satış göstergesidir.

Bu ekranda ne yaparsın

Sistem e-defter hareketlerini her 15x ana hesap için açılış bakiyesinden başlayarak tarih sırasıyla işler; kümülatif bakiye negatife düşen hesapları ilk negatif tarih, en derin negatif tutar ve tetikleyen hareketle listeler. Sen her bulgunun nedenini araştırır ve sonucu yazarsın.

Adım adım

  1. Otomatik gelen bulgu listesini incele: hangi stok hesabı, ne zaman, ne kadar negatife düştü.
  2. En derin negatif tutar için tetikleyen hareketi e-defterde bul; karşı hesabı ve belgeyi kontrol et.
  3. Geç kaydedilen alış faturası mı? Sonraki dönem alışlarında bu maldan var mı, fatura tarihi dönem sonundan önce mi? (SUP-011 cut-off ile birlikte değerlendir.)
  4. Maliyet veya miktar hatası mı? Birim maliyet, iskonto, döviz kuru ve stok kartı kontrol edilir.
  5. Defterde olmayan stoğun satışı şüphesi varsa hile riski (HIL-01) ve olağan dışı yevmiye (SUP-014) değerlendirilir.
  6. Dönem sonu itibarıyla negatif kalan hesaplar için finansal tabloda sınıflama (satıcıya borç?) ve düzeltme ihtiyacı belirlenir.

Hangi kanıtları toplarsın

  • E-defter stok hesabı hareketleri (15x) ve karşı hesap analizi
  • Alış ve satış faturaları, sevk irsaliyeleri
  • Stok sayım kayıtları ve stok hareket raporu
  • Maliyet hesaplama tablosu

Sık yapılan hatalar

  • Negatif stoğu 'geçici, düzelir' diyerek araştırmamak.
  • Açılış bakiyesini dikkate almadan sadece cari yıl hareketine bakmak.
  • Geç kaydedilen alış faturasını cut-off testine bağlamamak.
  • Dönem sonu negatif bakiyeyi finansal tabloda yeniden sınıflamamak.

İlgili mevzuat

BDS 240 (Hata ve hile), BDS 500, BDS 501; BOBİ FRS Bölüm 6 (Stoklar); VUK 274.

Tüm mevzuat rehberi

Bağlantılı ekranlar

SUP-011 (Dönemsellik), SUP-014 (Olağan Dışı Yevmiye), HIL-01 (Hile) ve SUP-004 (Net Gerçekleşebilir Değer) ile birlikte kullanılır.

Bu alt çalışma, ana form/belgenin denetim kanıtını güçlendirir. Hesaplanan fark veya önerilen düzeltme varsa aşağıdaki dönüşüm kaydı alanlarında izlenir.
İlişkili SUP
Terse dönen stok bulguları net gerçekleşebilir değer testinin girdisidir; çifte karşılık ayrılmamalıdır.
Her 15x stok ana hesabının açılış bakiyesi + kümülatif e-defter hareketi gün bazında izlenmiştir. Aşağıda dönem içinde negatif (alacak) bakiyeye düşen hesaplar listelenir. Negatif stok bir düzeltme tutarı değildir; her bulgunun nedenini (geç kaydedilen alış faturası, maliyet/miktar hatası, defterde olmayan stoğun satışı) araştırıp "İçerik" ve "Sonuç" alanlarına yazın.
Bu analiz e-defter (yevmiye) hareketlerini gerektirir; dosyada e-defter veya kebir kaynağı bulunamadı. E-defter yüklendikten sonra çalışma yeniden açıldığında analiz otomatik yapılır.
Bu çalışmanın ilgili olduğu hesabı seçip "Ekle ve Kağıda Bağla" ile ekleyin: hesap kodu aşağıdaki listeye eklenir, Etkilenen Tablo Türü/Kalemi otomatik doldurulur ve kaydettiğinizde bu destek çalışması o hesabın çalışma kağıdına bağlanmış olur. Birden fazla hesap için tekrar seçip ekleyebilirsiniz.
Bu çalışmanın ilişkili olduğu VUK hesap kodu/kodlarını virgülle ayırarak yazınız.
Bu çalışma ile birlikte değerlendirilmesi gereken diğer destek çalışmalarını seçiniz. Önerilen çalışmalar yeşil işaretlenir.
Bu destekleyici belgenin ilintilendiği form/belgeleri seçiniz. Seçili form/belgenin düzenleme sayfasında bu destek çalışması da görünür (karşılıklı bağlantı).
Bu Çalışmanın Adreslediği Risk Kayıtları
Destek Çalışmalarına Dön

Dijital Kanıt Dosyaları

Dijital kanıt dosyası yüklemek için önce bu destek çalışmasını kaydedin; kayıttan sonra bu bölüm açılır.

Denetim Programı Denetim Dosyaları