Tam Tasdik Denetiminin Değişen Niteliği
30 Aralık 2025 tarihli düzenleme ile birlikte vergi istisna ve indirimlerinde tasdik sistemi yeni bir boyut kazanmıştır.
Vergi uygulamalarında uzun yıllar boyunca hâkim olan yaklaşım, istisna ve indirimlerin büyük ölçüde beyan esasına dayanmasıydı. Mükellef, ilgili şartları sağladığını kabul ederek beyanda bulunur; vergi idaresi ise gerekli gördüğü hallerde sonradan inceleme yapardı.
30 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 49 No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği ile gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında tasdik mekanizması sistemin merkezine yerleştirilmiştir.
Yeni dönemde vergi avantajları yalnızca beyanda bulunmakla değil, belirli şartlar altında Yeminli Mali Müşavir (YMM) tasdiki ile hukuki geçerlilik kazanmaktadır.
Tasdikin Ön Denetim Fonksiyonu Yüklenmesi
Tasdik artık sadece belgelerin kontrolü değil; işlemlerin hukuki, mali ve fiilî gerçekliğinin bütüncül olarak değerlendirilmesini ifade etmektedir.
- Defter ve kayıt düzeninin doğruluğu,
- Belgelerin gerçekliği ve hukuki niteliği,
- İşlemlerin ekonomik içeriği,
- İstisna ve indirim şartlarının fiilen sağlanıp sağlanmadığı
Bu yönüyle tasdik, klasik anlamda bir raporlama faaliyeti değil; vergi avantajlarının meşruiyetini test eden sistematik bir ön denetim mekanizmasıdır.
Parasal Hadler
Kurumlar vergisi uygulamasında;
- Her bir istisna veya indirim kaleminin 500.000 TL’yi aşması,
- Ya da toplam istisna ve indirim tutarının 1.000.000 TL’yi geçmesi
halinde YMM tasdiki zorunlu hale gelmektedir. Bu düzenleme, risk odaklı denetim anlayışının açık bir yansımasıdır.
Parasal Tutara Tabi Olmayan Tasdik Zorunluluğu
Bazı uygulamalarda ise herhangi bir parasal sınır öngörülmemiştir. Özellikle;
- Küresel asgari vergi düzenlemeleri,
- İndirimli kurumlar vergisi uygulamaları
bakımından yararlanılan tutar ne olursa olsun tasdik yükümlülüğü bulunmaktadır.
Süreler: Hak Düşürücü Nitelik
Tasdik raporlarının beyanname ile birlikte veya beyanname süresini izleyen iki ay içerisinde sunulması gerekmektedir.
Sürenin kaçırılması halinde ilgili istisna ve indirimlerden yararlanma hakkı ortadan kalkmaktadır. Bu nedenle tasdik raporu vergisel hakkın kurucu unsuru niteliğindedir.
Tam Tasdik Uygulaması
Tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerde, ilgili istisna ve indirimlerin tam tasdik raporunda yer alması halinde ayrıca bir tasdik raporu düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır. Bu uygulama büyük ölçekli mükellefler açısından önemli bir kolaylık sağlamaktadır.
YMM’nin Sorumluluğu
Tasdik işleminin hatalı olması halinde vergi ziyaı, vergi cezaları ve gecikme faizleri bakımından YMM’lerin mükellef ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması, mesleki riskinin yüksek olduğunu göstermektedir.
Bu nedenle tasdik süreci yalnızca mevzuat bilgisi değil; denetim tekniği, risk analizi ve mesleki özen gerektirmektedir.
Sonuç olarak, vergi avantajlarından güvenli biçimde yararlanabilmek için tasdik süreci, planlama aşamasından itibaren dikkate alınması gereken stratejik bir unsur haline gelmiştir.