Kuruluş Aşamasında Nakdi Sermaye Faiz İndirimi

Kuruluş Aşamasında Nakdi Sermaye Faiz İndirimi

Anonim Şirketler İçin Uygulama Rehberi ve Hesaplama Örneği

1. Giriş

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/1-(ı) maddesiyle getirilen Nakdi Sermaye Artışından Kaynaklanan Faiz İndirimi, sermaye şirketlerinin özkaynakla finansmanını teşvik eden önemli bir vergisel avantajdır. Uygulamada sıkça sorulan kritik soru şudur:

Bu indirim, anonim şirketlerin kuruluş aşamasında yatırılan nakdi sermaye için de uygulanabilir mi?

Bu yazıda; cevabı, hukuki dayanağı, hesaplama yöntemi, muhasebe ve beyanname uygulaması ile birlikte denetime hazır bir örnek üzerinden ele alıyorum.

2. Kuruluş Aşamasında Uygulanabilir mi?

Evet. Anonim şirketlerin kuruluşta taahhüt edilip nakden ödenen sermayesi, gerekli şartlar sağlandığında nakdi sermaye faiz indirimi kapsamındadır.

Uygulamanın temel dayanakları:

• İndirimin “sermaye şirketleri” için düzenlenmiş olması (A.Ş. ve Ltd. Şti.),
• Kanun metninde “kuruluş” ile “sonradan sermaye artışı” arasında ayrım yapılmaması,
• İndirime esas unsurun nakden şirkete giren sermaye olması,
• İndirimin, sermayenin ticaret siciline tescil edildiği dönemden itibaren hesaplanması.

Bu yaklaşım, idare uygulamaları ve özelgelerle de uyumludur.

3. Uygulama Şartları (Özet)

Kuruluş aşamasında indirimden yararlanılabilmesi için:

1. Şirket türü: Sermaye şirketi (Anonim şirket)
2. Sermaye türü: Tamamen nakdi
3. Ödeme: Ortaklar tarafından banka aracılığıyla şirkete fiilen yatırılmış
4. Tescil: Ticaret siciline kuruluş tescili yapılmış
5. Sektör: Bankacılık, finans, sigortacılık vb. istisna sektörler dışında
6. Süre: Tescil yılı dahil en fazla 5 hesap dönemi

4. Kuruluş Aşamasına İlişkin Hesaplama Örneği

Senaryo

• Şirket: Anonim Şirket
• Kuruluş sermayesi: 10.000.000 TL
• Sermaye türü: Tamamı nakdi
• Tescil ve ödeme tarihi: 15.03.2025
• Hesap dönemi: Takvim yılı
• TCMB ticari kredi faiz oranı: %45
• İndirim oranı (KVK 10/1-ı): %50

Faiz oranı belirlenirken Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan oranlar esas alınır.

4.1. Teorik Yıllık Faiz

10.000.000 TL × %45 = 4.500.000 TL

4.2. İndirime Esas Faiz (%50)

4.500.000 TL × %50 = 2.250.000 TL

4.3. Kıst Dönem Hesaplaması (Kuruluş Yılı)

• 15 Mart – 31 Aralık arası: 292 gün

2.250.000 × (292 / 365) ≈ 1.800.000 TL

2025 yılı için indirilebilecek tutar: 1.800.000 TL

5. Süre Sınırı (Çok Kritik)

2022 sonrası düzenleme gereği indirim:

• Tescil edilen yıl + 4 yıl
• Toplam 5 hesap dönemi ile sınırlıdır.

6. Muhasebe Uygulaması

Temel İlke

Nakdi sermaye faiz indirimi muhasebede gider değildir.
Sadece vergi beyannamesinde indirim unsurudur.

Kuruluşta Sermaye Kaydı

102 Bankalar           10.000.000    500 Sermaye                    10.000.000

Bunun dışında faiz, gider, karşılık veya dönem sonu kaydı yapılmaz.

7. Kurumlar Vergisi Beyannamesinde Gösterim

Kurumlar Vergisi Beyannamesi → Diğer İndirimler

• Satır: Nakdi Sermaye Artışından Kaynaklanan Faiz İndirimi
• Tutar: 1.800.000 TL

Örnek etki:

Ticari bilanço kârı            6.000.000 (-) Faiz indirimi              1.800.000 ---------------------------------------- Vergiye tabi kazanç            4.200.000

Uygulama ve denetim yönünden Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan beyanname formatı esas alınır.

8. Denetim ve İnceleme Açısından Dosyada Bulunması Gerekenler

• Ticaret Sicil Gazetesi (kuruluş ve sermaye)
• Banka dekontları (nakit giriş)
• Sermaye taahhüt/ödeme tarihleri
• Kullanılan TCMB faiz oranı çıktısı
• Kıst dönem hesaplama tablosu (Excel)

9. Sık Yapılan Hatalar

• Sermayenin ortak cari hesabından mahsup edilmesi
• Ayni sermaye ile indirim hesaplanması
• Tescil öncesi dönem için indirim yapılması
• Muhasebede gider yazılması
• Sektör istisnalarının göz ardı edilmesi

10. Sonuç

Anonim şirketlerin kuruluş aşamasında yatırılan nakdi sermayeleri, Kanunda öngörülen şartlar sağlandığında nakdi sermaye faiz indirimi kapsamında değerlendirilir. İndirim;

• Kıst dönem esasına göre,
• Beyannamede,
• En fazla 5 yıl süreyle uygulanır.

Bu yönüyle uygulama, yeni kurulan şirketler açısından önemli ve sürdürülebilir bir vergi planlama aracıdır.