Konsolidasyon
Ana ortaklığın ve bağlı ortaklıklarının denetim dosyalarından konsolide finansal tablolar. Her grup şirketi kendi dosyasında (aynı yıl, aynı standart) hazırlanır; konsolidasyon dosyası bu dosyaları yalnızca okur, grup yapısını ve konsolidasyon kayıtlarını ayrıca tutar.
Nasıl yapılır? — Konsolidasyon Dosyaları
Amaç
Ana ortaklık ve bağlı ortaklıkların denetim dosyalarından konsolide finansal tablo hazırlamak için konsolidasyon dosyası açmak ve mevcut konsolidasyonlara ulaşmak.
Bu ekranda ne yaparsın
Ana ortaklığın denetim dosyasını seçip (isteğe bağlı bir ad vererek) yeni konsolidasyon dosyası oluşturursun; konsolidasyonun yılı ve standardı bu dosyadan gelir. Listede kendi konsolidasyonların ve ana ortaklık dosyasında ekip üyesi olduğun konsolidasyonlar görünür. İstersen BOBİ FRS veya TMS/TFRS kurgusal örnek grubu kendi hesabına kurabilir ya da herkese açık örnekleri salt okunur inceleyebilirsin.
Adım adım
- Önce ana ortaklık ve her bağlı ortaklık için aynı yıl ve aynı standartta denetim dosyalarını aç.
- Sayfadaki "Mutlaka bilinmesi gereken kurallar" kutusunu oku.
- "Yeni konsolidasyon dosyası" bölümünde ana ortaklığın dosyasını seç, istersen ad ver ve "Oluştur"a bas.
- Açılan konsolidasyon sayfasında bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ekle.
- Mevcut bir konsolidasyona devam etmek için listede adına veya "Aç" düğmesine tıkla.
Sık yapılan hatalar
- Grup şirketlerinin dosyalarını farklı yıl veya farklı standartta açmak; bu dosyalar gruba eklenemez.
- Örnek grup kurmanın önceki örnek grubu sileceğini gözden kaçırmak.
- Ana ortaklık dosyası yerine bir bağlı ortaklığın dosyasıyla konsolidasyon açmak.
İlgili mevzuat
BOBİ FRS Bölüm 22 (konsolide finansal tablolar), Bölüm 21 (işletme birleşmeleri ve şerefiye); TFRS 10 Konsolide Finansal Tablolar, TFRS 3 İşletme Birleşmeleri, TMS 28 İştirakler ve İş Ortaklıkları.
Bağlantılı ekranlar
Konsolidasyon (grup yapısı, kayıtlar ve konsolide tablolar), Denetim dosyaları.
BOBİ FRS grubu
- Büyük işletmeler konsolide tablo hazırlar; orta boy işletmeler için isteğe bağlıdır (Bölüm 22).
- Şerefiye faydalı ömrü boyunca itfa edilir; tahmin edilemezse 10 yıl. Değer düşüklüğü testi yapılmaz (Bölüm 21).
- İştirakler maliyet veya özkaynak yöntemiyle (Bölüm 10).
TMS/TFRS grubu
- Kontrol edilen tüm bağlı ortaklıklar konsolide edilir (TFRS 10).
- Şerefiye itfa edilmez; yıllık değer düşüklüğü testi (TFRS 3, TMS 36).
- İştirakler özkaynak yöntemiyle (TMS 28).
- Yurt dışı bağlı ortaklığın dosyası: Şirketin denetim dosyası kendi para biriminde (ör. EUR) hazırlanmalı ve bu dosyada enflasyon düzeltmesi yapılmamalıdır. TL'ye çevrim konsolidasyonda, grup yapısında girilen kurlarla yapılır.
- Yurt dışı bağlı ortaklığın şerefiyesi: Şerefiyenin TMS 21.47 / BOBİ FRS uyarınca her dönem sonu kapanış kuruyla yeniden çevrilmesi için grup yapısında "edinim tarihi kuru" girilmelidir. Girilmezse şerefiye TL tutarıyla izlenir ve kur farkı oluşmaz.
- Pay alım-satımlarının girilmesi: Kontrol devam ederken yapılan her pay alımı veya satımı grup yapısındaki "pay değişiklikleri" tablosuna ayrı satır olarak, tarih sırasıyla girilmelidir; sahiplik oranı alanı tüm işlemlerden sonraki orandır. Girilmeyen işlem şerefiyeyi ve kontrol gücü olmayan payları bozar.
- Kontrol kaybından sonra elde kalan pay: Elde kalan pay %20 veya üzerindeyse bu yıl özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlarda gösterilir. Konsolidasyonu "sonraki yıla devret" düğmesiyle taşırsanız şirket iştirak olarak otomatik eklenir (özkaynağını ve dönem kârını siz girersiniz); sonraki yılın konsolidasyonunu yeniden açarsanız şirketi iştirak olarak kendiniz eklemelisiniz.
Örnek: yurt dışı bağlı ortaklığın TL'ye çevrimi (%80 pay, EUR)
| Kalem | EUR | Kur | TL |
|---|---|---|---|
| Nakit (varlık) | 100 | dönem sonu 40 | 4.000 |
| Ticari borçlar (yükümlülük) | 20 | dönem sonu 40 | 800 |
| Hasılat / giderler → dönem kârı | 10 | ortalama 35 | 350 |
| Ödenmiş sermaye | 50 | tarihi (önceki çevrilmiş tutar) | 1.500 |
| Geçmiş yıllar kârları | 20 | tarihi | 600 |
| Yabancı para çevrim farkı | — | fark | 750 |
Şirket elden çıkarıldığında (kontrol kaybı) birikmiş çevrim farkının ana ortaklık payı özkaynaktan çıkar: geçmiş yıllar kârlarına aktarılır, kâr veya zarara yansıtılmaz. Program önceki dönem sonundaki birikmiş farkı kullanır; yıl başından çıkış tarihine kadar oluşan fark varsa elle kayıtla eklenmelidir.
Herkese açık örnekler
Aşağıda biri BOBİ FRS, biri TMS/TFRS'ye göre hazırlanmış iki kurgusal grup var: ana ortaklık, %80'ine sahip olduğu bağlı ortaklık ve %30'una sahip olduğu iştirak. Açtığınızda yatırım–özkaynak eliminasyonunu, şerefiyeyi, kontrol gücü olmayan payları, grup içi satış ve stokta kalan kâr eliminasyonlarını, konsolide tabloları ve konsolide denetçi raporunu (PDF/Excel) görebilirsiniz. Örnekler salt okunurdur.
Kendi grubunuzun konsolidasyonunu yapmak için üye girişi yapın; her grup şirketi için denetim dosyası açıp konsolidasyonu buradan kurabilirsiniz.| Ad | Ana ortaklık | Yıl | Standart | Bağlı ortaklık | İştirak | Güncelleme | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Örnek Holding Grubu — 2025 Konsolide (TMS/TFRS, herkese açık örnek) | Örnek Holding Üretim A.Ş. | 2025 | TMS/TFRS | 1 | 1 | 19.10.2026 14:57 | Aç |
| Örnek Holding Grubu — 2025 Konsolide (BOBİ FRS, herkese açık örnek) | Örnek Holding Üretim A.Ş. | 2025 | BOBİ FRS | 1 | 1 | 19.10.2026 14:57 | Aç |