BOBİ FRS mi, TFRS mi? Farklar, Kimler Uygular, Nasıl Seçilir
Bağımsız denetime tabi olan bir şirketin ilk sorusu, finansal tablolarını hangi çerçeveye göre hazırlayacağıdır. Türkiye'de iki seçenek vardır: tam kapsamlı TMS/TFRS ve büyük ve orta boy işletmeler için sadeleştirilmiş BOBİ FRS. Bu rehber kimin hangisini uyguladığını, iki çerçeve arasındaki pratik farkları ve seçim yaparken nelere bakılacağını özetler.
Son güncelleme: 20 Ekim 2026 · Hazırlayan: Eser Sevinç, Yeminli Mali Müşavir
1. Kim hangi standardı uygular?
| İşletme | Uygulanan çerçeve |
|---|---|
| Kamu yararını ilgilendiren kuruluşlar (borsada işlem gören şirketler, bankalar, sigorta ve emeklilik şirketleri vb.) | TMS/TFRS (zorunlu) |
| Bağımsız denetime tabi diğer şirketler | BOBİ FRS (isterse TFRS) |
| Bağımsız denetime tabi olmayan şirketler | VUK ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri |
Bir şirketin bağımsız denetime tabi olup olmadığı ise aktif toplamı, hasılat ve çalışan sayısı eşiklerine göre belirlenir; 2026 eşikleri için Bağımsız Denetim Nedir? rehberine bakın.
2. BOBİ FRS'de büyük ve orta boy işletme
BOBİ FRS tek bir standarttır, ancak büyük işletmeler için bazı ilave yükümlülükler içerir. KGK'nın güncellediği ölçütlere göre 2026 için aktif toplamı 1 milyar TL, net satış hasılatı 2 milyar TL ve ortalama çalışan sayısı 250 eşik olarak belirlenmiştir. Büyük işletme sayılan şirket:
- ertelenmiş vergi hesaplar ve sunar,
- bağlı ortaklıkları varsa konsolide finansal tablo hazırlar,
- ek dipnot açıklamaları yapar.
Orta boy işletmeler bu yükümlülüklerden muaftır; ancak isterlerse uygulayabilirler. Eşikler enflasyon nedeniyle sık güncellendiğinden her yıl KGK kararı kontrol edilmelidir.
3. Başlıca farklar tablosu
| Konu | TMS/TFRS | BOBİ FRS |
|---|---|---|
| Kiralamalar | TFRS 16: kiracı neredeyse tüm kiralamaları kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğü olarak bilançoya alır. | Finansal kiralama / faaliyet kiralaması ayrımı sürer; faaliyet kiralamasında kira gider yazılır. |
| Şerefiye | İtfa edilmez; her yıl değer düşüklüğü testine tabidir. | Faydalı ömrü boyunca itfa edilir. |
| Finansal araçlar | TFRS 9: iş modeli ve nakit akışı testine göre sınıflandırma, beklenen kredi zararı modeli. | Daha basit ölçüm; çoğu araç maliyet veya itfa edilmiş maliyetle izlenir. |
| Ertelenmiş vergi | Her işletme için zorunlu (TMS 12). | Büyük işletmeler için zorunlu. |
| Konsolidasyon | TFRS 10 kapsamında zorunlu. | Büyük işletmeler için zorunlu. |
| Hasılat | TFRS 15: beş adımlı model, ayrıntılı açıklamalar. | Aynı ilkelere dayanan, sadeleştirilmiş hükümler. |
| Dipnotlar | Kapsamlı ve standart bazında ayrıntılı. | Daha az ve odaklı; büyük işletmeler için ek açıklamalar. |
| Ara dönem raporlama | TMS 34. | Bölüm 24. |
| Yüksek enflasyon | TMS 29. | Bölüm 25 (aynı mantık, TÜFE ile). |
Tablo genel bir karşılaştırmadır; her konunun ayrıntısı ve istisnaları için standartların güncel metinlerine başvurulmalıdır.
4. Her iki çerçevede ortak olanlar
- Tahakkuk esası, işletmenin sürekliliği ve önemlilik ilkeleri.
- Reeskont, şüpheli alacak karşılığı, stok değer düşüklüğü, kıdem tazminatı karşılığı ve amortismanın ekonomik ömre göre ayrılması gibi VUK'tan farklı düzeltmeler.
- Finansal durum tablosu, kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu, özkaynak değişim tablosu, nakit akış tablosu ve dipnotlardan oluşan tam tablo seti.
- Yüksek enflasyon döneminde enflasyon muhasebesi.
5. Gönüllü TFRS seçimi: ne zaman mantıklı?
- Yabancı ortak veya grup şirketi IFRS ile raporlama yapıyorsa (TFRS, IFRS ile uyumludur).
- Halka arz, tahvil ihracı ya da uluslararası finansman planlanıyorsa.
- Kredi verenler veya yatırımcılar TFRS'ye göre tablo talep ediyorsa.
Bu ihtiyaçlar yoksa BOBİ FRS daha az maliyetli ve sürdürülebilir bir çerçevedir. Seçim yapılmadan önce geçiş maliyeti (kiralama, finansal araçlar, ertelenmiş vergi) ve dipnot yükü değerlendirilmelidir.
6. VUK'tan BOBİ FRS/TFRS'ye dönüşüm
Her iki çerçevede de başlangıç noktası VUK'a göre tutulan e-defter ve mizandır. Hesaplar finansal tablo kalemleriyle eşleştirilir, ardından reeskont, karşılıklar, kıdem tazminatı, ertelenmiş vergi, amortisman ve enflasyon düzeltmeleri gibi farklar düzeltme kayıtlarıyla işlenir. Denetçi bu dönüşümün izini her kalem için çalışma kağıtlarında görebilmelidir.
YMM.NET Bağımsız Denetim Programı e-defter, mizan ya da Luca/Zirve dökümlerini okuyup hesapları BOBİ FRS veya TFRS kalemleriyle eşleştirir, düzeltme kayıtlarını çalışma kağıtlarıyla birlikte üretir ve finansal tabloları seçilen çerçeveye göre hazırlar.
Örnek dosyayı aç Metodolojiyi okuyun7. Sık sorulan sorular
BOBİ FRS nedir?
Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı (BOBİ FRS), KGK'nın bağımsız denetime tabi olup kamu yararını ilgilendiren kuruluş sayılmayan işletmeler için yayımladığı, TFRS'ye göre sadeleştirilmiş tek bir standart setidir. 1 Ocak 2018'den itibaren uygulanmaktadır; güncel metni 2021 sürümüdür.
Hangi şirketler TFRS uygulamak zorundadır?
Kamu yararını ilgilendiren kuruluşlar (borsada işlem gören şirketler, bankalar, sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri gibi) TMS/TFRS uygular. Bağımsız denetime tabi diğer şirketler BOBİ FRS uygular; isteyen şirket TFRS'yi gönüllü olarak seçebilir.
BOBİ FRS'de büyük işletme kimdir?
KGK'nın belirlediği ölçütleri (2026 için aktif toplamı 1 milyar TL, net satış hasılatı 2 milyar TL, ortalama çalışan sayısı 250) aşan işletmeler büyük işletme sayılır. Büyük işletmeler ertelenmiş vergi sunumu, konsolide finansal tablo hazırlama ve bazı ek dipnotlar gibi ilave yükümlülüklere tabidir. Ölçütlerin hangi dönemlere göre değerlendirildiği için KGK'nın ilgili kararına bakılmalıdır.
BOBİ FRS'den TFRS'ye geçilebilir mi?
Evet. BOBİ FRS uygulayan işletme TFRS'yi seçebilir; bu durumda TFRS 1'deki ilk uygulama hükümlerine göre geçiş yapılır. Çerçeve değişikliği karşılaştırılabilirliği etkilediğinden, seçimi yapmadan önce yatırımcı, kredi veren ve grup raporlaması ihtiyaçları değerlendirilmelidir.
Enflasyon muhasebesi BOBİ FRS'de de var mı?
Evet. BOBİ FRS uygulayan işletmeler yüksek enflasyon döneminde Bölüm 25'i uygular; TMS 29 ile aynı mantıkla TÜFE kullanılarak parasal olmayan kalemler, özkaynak ve gelir tablosu düzeltilir, net parasal pozisyon kazanç veya kaybı kâr veya zararda gösterilir.
İlgili rehberler
- Bağımsız Denetim Nedir? 2026'da Kimler Tabi
- TMS 29 Enflasyon Muhasebesi Nasıl Uygulanır?
- Bağımsız Denetim Raporu ve Denetçi Görüşleri
- Denetim Mevzuatı Rehberi (BDS, TFRS, BOBİ FRS)
Kaynaklar: KGK, Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı (2021 Sürümü) ve büyük işletme ölçütlerine ilişkin kurul kararları; TMS/TFRS. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut işlemlerde mevzuatın güncel metnine başvurunuz.