Örnek Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. — 2025
Nasıl yapılır? — Belge Uyum Denetimi
Amaç
Satış (600-602), satış iadesi (610), iskonto (611) ve diğer indirim (612) kayıtlarını e-defterdeki belge numarası, belge tarihi ve belge tipiyle belgeye toplayıp fatura sıralamasını, dönem sonu kesimini, iade/iskonto eşleşmesini ve KDV uyumunu denetlemek; yüklenirse GİB e-Fatura/e-Arşiv "düzenlenen faturalar" listesiyle mutabakat yaparak kayıt dışı satış riskini (tamlık) görmek.
Bu ekranda ne yaparsın
Kontrol tablosunda her kontrolün önemi, bulgu sayısı ve tutarı görünür; bulgu listelerinde ilk 100 satır ekrandadır, tamamı Excel çıktısındadır (sayı ve tutarlar tüm veriden hesaplanır). GİB listesini Excel ya da CSV olarak yükler, sütun eşlemesini onaylarsın; eşik ayarlarını (kesim günleri, bölme eşiği, KDV toleransı, geç kayıt) dosya bazında değiştirebilirsin. Word / PDF / Excel çıktısı alınır.
Adım adım
- Denetlenen yılı ve eşikleri kontrol et; izleyen dönemin ilk ayını da yüklersen dönem sonu kesimi (izleyen dönem iadesi) eşleştirilir.
- GİB e-Fatura / e-Arşiv portalından (ya da özel entegratörden) düzenlenen faturalar listesini indirip yükle; belge numarası olarak fatura numarasını (ETTN değil) eşle.
- Önce yüksek önemli bulgulara bak: GİB'de olup defterde olmayan belgeler, iptal edilmiş ama gelir yazılmış belgeler, mükerrer numaralar ve kesim eşleşmeleri.
- Atlanan numaraları GİB listesindeki iptallerle karşılaştır; açıklanamayan boşlukları sorgula.
- Eşleşmeyen ve satışı aşan iadeleri, belgesiz iskontoları ve KDV oranı uyumsuz belgeleri belgelerle doğrula.
- Excel çıktısını çalışma kâğıdına ekle.
Hangi kanıtları toplarsın
- GİB e-Fatura / e-Arşiv düzenlenen faturalar listesi
- Belge Uyum Denetimi Excel / PDF çıktısı
- Seçilen belgelerin fatura, iade faturası ve iskonto belgeleri
Sık yapılan hatalar
- GİB listesinde belge numarası sütunu yerine ETTN sütununu eşlemek.
- Cari alt hesap kullanılmayan defterlerde müşteri eşleşmesine dayalı bulguları (iade, kesim, bölme) kesin sanmak; eşleşme yöntemi ekranda yazılıdır.
- Atlanan numarayı doğrudan kayıt dışı satış saymak: iptal edilen ya da başka dönemde düzenlenen belge olabilir.
İlgili mevzuat
VUK 219, 229-232; KDV Kanunu md. 28 ve 35; BDS 240.27 ve Ek 2; BDS 315.A190 (tamlık, hesap kesimi); BDS 500.A35.
Bağlantılı ekranlar
YMM Çalışma Kağıtları (600/610/611 kağıtları), Bağımsız Denetim Hasılat çalışma kâğıdı, Teknik Uygunluk (tekrarlı belgeler), Fiş Ara.
Belge Uyum Denetimi
Örnek Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. — 2025: satış (600-602), iade (610), iskonto (611) ve diğer indirim (612) belgelerinin sıralama, tarih/kesim, belge türü, KDV ve tutar kontrolleri; GİB e-Fatura/e-Arşiv listesiyle mutabakat.
GİB e-Fatura portalı, e-Arşiv portalı ya da özel entegratörden alınan "düzenlenen faturalar" listesini Excel (.xlsx, .xls) ya da CSV olarak yükleyin. Sütunlar başlık adlarından önerilir; belge numarası olarak fatura numarasını seçin (ETTN değil). Liste bu dosyaya bağlı saklanır ve yalnız dosyaya erişimi olan kullanıcılar görür.
- Dönem sonu kesimi: yıl sonundan önceki son 10 gün satışları, izleyen dönemin ilk 30 gün iadeleriyle aynı müşteri/tutar ya da belge numarası atfıyla eşleştirilir. Varsayılan 10 / 30 gün.
- Bölünmüş satış eşiği: aynı müşteriye aynı gün eşiğin altında birden çok belge düzenlenip toplamı eşiğe ulaşıyorsa işaretlenir (KDV dahil belge toplamı). Varsayılan 5.000,00 TL.
- KDV toleransı: 391 / matrah oranı geçerli orandan en fazla bu kadar puan (ya da bu kadar TL) sapabilir. Varsayılan ±0,50 puan / ±1,00 TL.
- Geç kayıt: belge tarihinden bu kadar gün sonra kaydedilen belge (VUK 219, bilgisayar ortamında 45 gün).