1-Vergi Usul Kanunun Kaçakçılık Suçları ve Cezalarını düzenleyen 359. Maddesinin (a) fıkrasında belirtilen suçlara verilecek cezanın alt limiti 03.07.2009 tarihinden geçerli olmak üzere 1 yıldan 18 aya çıkarılmıştır.

Yapılan yenilik VUK'un 359 /a maddesi uyarınca verilecek hapis cezaların para cezasına çevrilememesi için getirilmiş bulunmaktadır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 49.maddesinde bir yıl ve daha az süreli hapis cezaları ‘’kısa süreli hapis cezaları’’ olarak tanımlanmış olup yine kanunun 50. maddesinde kısa süreli hapis cezalarına paraya çevrilme gibi seçenek yaptırımlar öngörülmüştür.

VUK 359/a maddesi uyarınca verilecek cezanın alt limiti bir yılın üzerine çıkarılmak suretiyle alınacak ceza kısa süreli hapis cezası olmaktan çıkarılmakta dolayısıyla para cezasına dönüştürülmesi engellenmektedir.

Ancak TCK'nın 51 maddesinde yer alan Hapis Cezalarının Ertelenmesi uygulaması 2 yıl ve daha az süreli hapis cezaları için söz konusu olduğundan, VUK 359 /a maddesi uyarınca verilecek cezanın paraya çevrilmesinin önüne geçilirken gerekli şartların varlığı halinde Hapis Cezasının ertelenebilmesi uygulaması devam ettirilmektedir.

Diğer taraftan VUK 359 /b maddesi uyarınca işlenen suçlarda verilecek ceza alt limiti 3 yıldan başladığından bu kapsama giren suçlarda verilecek cezanın paraya çevrilemeyeceği gibi erteleme müessesesinden de yararlanamayacağı bilinmelidir.

2-Vergi Usul Kanunun mükerrer 355 maddesi uyarınca kesilen Özel Usulsüzlük cezalarında 01.08.2009 tarihinden geçerli olmak üzere indirime gidilmiştir.

Bilgi vermekten çekinenler ile VUK'un 256, 257 ve mükerrer 257 nci maddelerinde yer alan yükümlülükleri (defter belge ibrazı,incelemelerde izahat vermek,inceleme elemanının işyerinin her tarafını gezip görmesini sağlamak,envanter çalışmalarında yardımcı olmak vs) yerine getirmeyenler için öngörülen cezalarda önemli indirimlere gidilmiştir.

Değişiklik öncesi 388 Sıra nolu VUK genel tebliği gereği 2009 yılı için uygulanmakta olan tutarlar ve 1 Ağustos 2009 tarihinden geçerli olacak yeni tutarlar aşağıdaki gibidir.

Ayrıca yapılan düzenleme ile ceza uygulamalarında, ceza hükümlerinin uyğulanması cihetine gidileceğinin ilgililere yazılı olarak bildirilmesi şartı da esnetilerek ödevlerin yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığı'nca yapılan düzenleyici idari işlemlerle duyurulması halinde, ilgililere ayrıca yazılı olarak bildirilme şartı aranmayacağı belirtilmiştir.

3-Elektronik ortamda verilme zorunluluğu getirilen bildirim veya formlara ilişkin olarak süresinden sonra düzeltme amacıyla verilen bildirim ve formlar da verilme zamanına bağlı kademeli ceza uygulamasına geçilmiştir.

Yapılan düzenleme ile 01.08.2009 tarihinden geçerli olmak üzere düzeltme amacıyla verilecek bildirim ve formların belirlenen normal verilme süresinin sonundan itibaren 10 gün içinde verilmesi halinde özel usulsüzlük cezası kesilmeyecek, takip eden 15 gün içinde verilmesi halinde ise kesilmesi gereken özel usulsüzlük cezası 1/2 oranında uygulanacaktır.

Söz konusu kademeli ceza tatbiki düzeltme amacıyla verilen bildirim ve formlar için geçerli olup zamanında verilmemiş bildirim ve formlar için bu anlamda bir kolaylık bulunmamaktadır.

4-Elektronik ortamda beyanname ile bildirim ve form verme mecburiyetine uymayanlara VUK mükerrer 355. maddesine göre ceza kesilmesi halinde, 352 nci maddenin birinci derece usulsüzlüklerle ilgili (1) numaralı bendi ile ikinci derece usulsüzlüklerle ilgili (7) numaralı bendi uyarınca ayrıca ceza kesilemeyecektir.

Yapılan düzenleme ile elektronik ortamda verilmesi gereken beyanname, bildirim ve formların verilmemesine bağlı olarak mükerrer 355 maddeye göre özel usulsüzlük ceza kesilmesi durumunda fiilin ayrıca 352 nci maddeye göre Usulsuzlük de olduğu gerekçesiyle ikinci kez cezalandırılmasının önüne geçilmektedir. Fiil dolayısıyla özel usulsüzlük cezasının kesilmediği durumlarda 352 nci maddeye bağlı usulsüzlük cezalarının kesileceği tabidir.